اين مراسم بدان سبب انجام ميگرفت كه در دين زرتشت آب و خاك از عناصر مقدس بود و جسد انسان از پليديها ، و آميزش اين دو گناه بشمار ميآمد .
حتى براى آنكه بهنگام زمستان كه بسبب ريزش باران و وجود برف و نتابيدن آفتاب و خيس بودن زمين امكان آلوده شدن خاك و آب بر اثر تماس اجساد مردگان ميرفت ، مقررات ويژهاى براى مردگان وجود داشت . در فصل زمستان برابر قوانين مذهبى زرتشت بايستى مردگان را در خانه خودش در اطاق ويژه مردگان بامانت گذارند . اين اطاق را ( كده ) ميخواندند .
دستور ساختن و قرار دادن اجساد در كده چنين است .
« اى مقدس دادار گيتى استخوانى ( يعنى جسمانى ) بعد از گذشتن تابستان و داخل شدن زمستان مزداپرستان چه بكنند ؟
پس اهورامزدا گفت براى گذاشتن مرده در هر خانه و در هر محله سه كده ( اطاق كوچك ) بسازند . ( يكى براى گذاشتن مرده مرد دوم براى مرده زن ، سوم براى مرده بچه و سگ ) « 203 »
« در آنجا ( يعنى كده ) تن بىجان ( يعنى مرده ) را دو شب يا سه شب يا تا يك ماه بگذارند تا وقتى كه پرنده براى خوردن مرده به پرواز درآيند و گياه و درخت از زير برف بيرون آيند و گل و شل برود و باد زمين را بخشكاند .
پس چون پرنده به پرواز آيند و گياه و درخت از زير برف بيرون آيند و گل و شل برود باد زمين را بخشكاند مزداپرستان آن كالبد مرده را از كده بيرون آورده به آفتاب نشان بدهند ( يعنى در آفتاب بگذارند كه سگان و پرندگان بخورند ) « 204 »
آثار بدست آمده در كاوشهاى باستانشناسى داخل ايران و خارج از مرزهاى كنونى ايران ، چگونگى انجام اين مراسم را نشان ميدهد .
وجود خانه مردگان يا كدهها در خوارزم و استودانهاى گل پخته سغد
هامش
( 203 ) - ونديداد باب پنجم فقره 10 .
( 204 ) - ونديداد باب پنجم فقره 13 .