ابراهيم « 1 » از جهت فداى اسحاق ، و حوادثى كه بر فرعون « 2 » و آل او ظاهر شد و ابى مالخ و آل او و بيمارى كه بدان مبتلا شدند به سبب تعرّض رسانيدن ساره « 3 » و زايل شدن آن امراض از ايشان در حالت رجوع ، و رد كردن ساره با ابراهيم و امثال اينكه در هر وقت و هر مكان از حوادث در وجود طارى مىشود ؛ چون ظهور عيون در زمين و سيلان المياه من قلل الجبال ، و مانند ظهور آبى صافى و نفط سياه و نمك سپيد از يك منبع ، و مانند آن [ زن ] كه به يك حمل پنج فرزند آورد ، و ديگرى هفت پسر به يك حمل آورد در يك غشاوه .
و از ارسطاطاليس نقل است كه زنى در ماه هفتم فرزندش بزاد و در ماه نهم يكى ديگر بياورد و هر دو بزيستند و پرورده شدند ؛ و بنى اسرائيل چون در مصر بودند ، زنان ايشان بسيار جفت مىزادند ؛ و نقل است كه تا يازده زادهاند . و از اين سبب گفتهاند : حدّثوا عن بنى اسرائيل [ و لا حرج ] ؛ ؛ و همچنين اين اصل را فروع است آنچنانكه حادث شود از رايها و مذاهب و اعتقادات ؛ و از اينها فروعى چند منشعب مىشوند كه مفضى است به ظهور خلاف ميان مردم و آشكارا شدن فتنهها و وقايع و حيل و مكر .
و چون به امعان نظر استقصا نموده مىشود ، هرچه از فروع اين اصل است همه مردود با حوادث بود .
و امّا عجايب ، مانند طول اعمار در اشخاصى چند معيّن و صورت باهره در بعضى و صورت ماهره در ديگرى و قوّت قاهره در ديگرى ، زيادت از بعضى و درازى و سبكى در بعضى ، و بزرگى جثّت در بعضى ، و زيادتى اعضا در بعضى از ابناى انواع خود ، و از اسرار و كرامات همچنين هرچه ظاهر مىشود ، از توابع اين اصل است .
هامش
( 1 ) .Ibrahim( 2 ) .Fir'aun( 3 ) .Sarah