پرداختن بدين نگارش را به دو مىبخشيده است ، افزون بر آن كه احبار نيز در ملازمت او و ياورى به او دريغ نمىورزيدهاند .
رشيد الدّين فضل اللّه ، چه او را مؤلّف جامع التّواريخ بدانيم و يا او را عامل و مباشر اين تصنيف ارزندهء بديع به شمار آوريم ، از شايستگان متفكّران روزگار خود بوده است . طرح عظيم و داهيانهء او در بنياد نهادن ربع رشيدى كه فراگيرندهء دانشگاهى بزرگ - مدرس - ؛ بيمارستان - دار الشفا - به دو گونهء متمايز ، براى مجاوران و مسافران به رايگان ؛ افزون بر بهرهگيرى دانشجويان از اين مركز پزشكى ؛ خانقاه ، مهمانخانه - دار الضيافه - باز براى مجاوران و مسافران ؛ كوى استادان و معيدان - دانشياران - ، و طالب علمان ، با خوابگاهها و مطبخها و رختشويخانهها ، و دو كتابخانهء اختصاصى و عمومى كه شمار كتابهاى آن را در آن روزگار افزون بر شصت هزار ياد كردهاند ، گوياى فراست و دانش و والايى انديشهء اوست .
- ديده شود مقدّمهء جامع التّواريخ . پيشين ، صص هشتاد و هشت ، نود و دو - انديشهء بلند رشيد الدّين فضل اللّه وى را بر آن داشت كه متن جامع التّواريخ را به زبان تازى برگردانند ؛ و ما اينك ترجمهء تازى بخشى از تاريخ اسلام و ايران و تاريخ چين و تاريخ هند و تاريخ بنى اسرائيل را در كتاب ارزندهء مصوّر مجموعهدار ايرانى ناصر داود خليلى :
A compendium of Chronicles Rashid al - Din's illustrated history of The World . . . The Nour Fondation 1995
و نيز در :
Tha Illustration To The'World History'of Rashid al - Din . David Talbot Rice . Edited By Basil Gray . Edinburgh university Press . 1976 .
با هفتاد و چهار تصوير در اختيار داريم .
در نسخهء ترجمهء بخش تاريخ هند به زبان تازى نگاشته آمده است : « تمّ فى