چنان كه در پيشگفتارهاى خود بر ديگر بخشهاى تاريخ عالم رشيد الدّين فضل اللّه ياد كردهام ، وى در نگارش تاريخ هند از اثر نامدار ابوريحان بيرونى سود جسته ، افزون بر نگاشتههاى كملاشرى بخشى (
KamlasriBahsi
) كه راهبى بودايى بود ، و رشيد الدّين خود بدين گرفتگيها اشارت صريح دارد ؛ در تاريخ چين ، به تصريح رشيد الدّين فضل اللّه از دو راهب دانشمند چينى به نامهاى ليتاچى (
Li - Taci
) و كمسون يا مكسون - مقدّمهء جامع التواريخ مصحّح روشن . موسوى ؛ ص شصت و يك ؛ تاريخ چين بانوى دانشمند دكتر وانك اى دان : صص 42 تا 48 ديده شود - يارى جسته است ؛
در سه بخش ديگر از تاريخ عالم رشيد الدّين : تاريخ افرنج - پاپها و قياصره - تاريخ اغوز ، و تاريخ بنى اسرائيل ، : از همكارى و همكاران نامى برده نمىشود ؛ ولى اينك ما بدرستى مىدانيم كه رشيد الدّين فضل اللّه در ديوان خود براى تدوين و تأليف جامع التواريخ شصت تن را به ياورى و همكارى گرد آورده بوده است ، و اين از منظومهء شمس الدّين كاشانى كه كوتاه شدهاى از بخش مغول جامع التواريخ را از تاريخ قبايل تا روزگار اولجايتو به نظم درآورده است در باب چگونگى تأليف جامع التّواريخ برمىآيد :
همه بستد و كرد فكر اندر آن * بپيوست با گفتهء ديگران
ز بيدار و داننده تركان پير * ز تاريخدان مردم ياد گير
بنزديك هر مير و هر مهترى * ز تركان درين باب بُد دفترى
ازيشان همه بستد و نقل كرد * ورا رهنمايى درين عقل كرد
نويسندهء تركى و پارسى * همانا كه بودند دو بار سى
كه از بهر اين كار بنشاندشان * به سر بر زر و گوهر افشاندشان
دو سه سال بود اندرين جستجوى * نمىكرد با كس جز اين گفتگوى
- به نقل از « مسايل عصر ايلخانان . دكتر منوچهر مرتضوى . ص 441 ؛ ديده شود ؛ جامع التواريخ مصحّح روشن . موسوى ، مقدّمه . ص هشتاد و سه