مصطلح مختلف . و ولايتى ديگر است در شرقى ولايت مذكور مايل به جنوب كه ايشان آن را منزى « 1 » مىگويند ، و مغولان ننگياس « 2 » ، و هندوان مهاچين « 3 » ، يعنى چين بزرگ ، و ساير مردم چون معنى مها « 4 » به هندى ندانسته ، ماچين مىگويند ، و ولايت چين به نسبت ماچين از ده يكى نهادهاند .
و نوين اعظم فولاد آقا « 5 » ، زيد عدله ، تقرير فرمودن كه آن ولايت ماچين به حساب نهصد تومان « 6 » در دفتر آمده ، به موجبى كه آنجا شماره مىكنند و به شماره درمىآرند . و شهرى بغايت بزرگ در آن ولايت هست كه آن را خنساى « 7 » مىگويند ، و قطر آن ، يعنى از بارو تا به باروى ده فرسنگ است ، و در آن شهر سه يام نهادهاند ، و تمامت خانههاى ايشان سه طبقه است .
و در شهر مردم مسلمان را چون احتياط كنند يكيك توان ديد . و آنجا سه مسجد جامع بغايت بزرگ هست ، و روز آدينه هر سه از مردم مسلمان پر باشد . و از غايت كثرت خلق شهر در روزهاى ديگر ايشان را بنادر توان ديد ، و اهل شهر كمتر يكديگر [ را ] شناسند از غايت انبوهى . و اين ولايت مذكور در اين قرون آخر تختگاه پادشاهان اصلى آن ممالك بود .
و ولايتى ديگر است در جنوب غربى ختاى كه ايشان آن را داىليو « 8 » مىگويند ،
و مغولان قراجانگ « 9 » ، و هندوان كندهر « 10 » ، يعنى [ . . . ] و نزد ما به قندهار مشهور است ، و اين ولايت در ميان هندوستان و تبت افتاده و در يك نيمهء آن مردم سياهاند ، و در يك نيمه سپيد ، و مغولان آن يك نيمهء سپيد را چغان جانگ « 11 » گويند .
و در شمالى ختاى اقوامى صحرانشيناند ، همچون تركمانان در اين
هامش
( 1 ) .Manzi( 2 ) .Nangiyas( 3 ) .Mahacin( 4 ) .Maha( 5 ) .Fulad Aqa( 6 ) .Tuman( 7 ) .Hinsai( 8 ) .Dali( 9 ) .Qara Gang( 10 ) .Gandhara( 11 ) .Cagan - Gang