نسخهء خطى جامع التّواريخ كتابخانهء انگليس -
British Library
- به شمارهء
Add 7628
را كه خود به مهرماه 1381 ديدهام ؛ و آن را نسخهاى نااستوار و مغشوش يافتهام زيرا بىمبالغه صورت درست يك نام را در آن نمىتوان بازيافت !
گفتنى است كه دو سطر پايانى از دو صفحهء چاپى خانم دكتر وانگ اى دان - ص 128 ، و ص 154 افتاده است ، كه از اهتمام ارزندهء ايشان هيچ نمىكاهد .
در پارهاى از تصحيحات ايشان سخنى داشتهام كه در « شرح نسخه بدلها » باز گفتهام ، و آن را نيز از تسامحات استادان راهنما مىدانم !
سر چاپ تاريخ چين نداشتم ، ولى به اعتبار تعهّد چاپ مجموعهء تاريخ عالم از جامع التّواريخ و خواست دوستان ناگزير به اين كار شدم ؛ بازيافتن نسخهء تواريخ العالم كه به نسبت از ضبط و اتقان نسبى برخوردار است ، و نسخهء سليمانيه نيز از انگيزهها بود .
شناخت نسخهها
1 ) . نسخهء 1653 طوپقپوسراى به خط نسخ . در ترقيمهء بخش اسماعيليان اين نسخه آمده است :
« تمام شد تاريخ اسمعيليّه و نزاريه از مصنّفات مخدوم اعظم اعدل سلطان الوزرا فى العالم رشيد الحقّ و الدّنيا و الدّين عماد الاسلام و المسلمين اعزّ اللّه انصار دولته به يارى بارى عزّ اسمه فى اواخر جمادى الاخر سنة اربع عشرة و سبعمايه به خط العبد المسكانى الحافظ و الحمد لوليّه و الصلاة و السّلام على نبيّه محمّد و آله الطيّبين الطّاهرين اجمعين . » « 1 »
هامش
( 1 ) . با دريغ من شمارهء اين برگ را همچون برگهاى ديگر اين نسخه نمىتوانم داد . مجموعهء نسخههاى 1654 و 1653 درهم است . عكسبردارى از اين مجموعه بهگونهاى ناهنجار صورت گرفته است . ده مجلّد را - چنانكه در عكس موجود در پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات -