و بغايت شكاردوست بود . به خط ابو طاهر خاتونى [ شكارنامهء او ديدم ] ، آورده بود كه يك روز هفتاد آهو به تير زده بود ، و قاعدهء او چنان بود كه به هر شكارى كه بزدى يك دينار مغربى به درويشان به صدقه دادى ، و به هر موضعى و زمينى و شكارگاهى در عراق و خراسان منارها از سم آهو و خرگور فرموده بود ، و به ولايت ماوراء النّهر همچنين ، و به باديهء عرب و مرج و خوزستان بدين قرار ، و به اصفهان و آن نواحى هركجا كه شكارگاهى يافته است ، آثارى گذاشته بوده ، و تا غايت وقت باقى مانده .
و از جهت دار الملك و نشست خود از همه ممالك ، بلاد اصفهان اختيار كرده ، و آنجا عمارتهاى بسيار فرموده در شهر و خارج آن از كوشكها و باغها ، چون باغكاران و باغ بيت المال و باغ احمد سياه و باغ دشت گور و غير آن ، و قلعهء شهر و قلعهء دزكوه او انشا فرموده ، و خزاين و نفائس بر آنجا داشتى ، و نظام الملك بغايت مستولى و متمكّن شده بود در مملكت او ؛
و تركان خاتون دختر طمغاج خان سمرقند در حكم سلطان بود در غايت صباحت و ملاحت ، و نسبت بلند و حشمت موروث استيلاى بىاندازه داشت ، و او را وزيرى بود از حدود پارس تاج الملك ابو الغنائم نام ، خداوند منظر و مخبر ، به كفايت و فضل و همّت معروف ، و نيز كتخداى جامهخانهء سلطان بود ؛ و تركان مىخواست كه او را بر روى نظام الملك بركشد ، و سلطان را بر آن مىداشت كه وزارت به دو دهد ، پيوسته تقبيح صورت نظام الملك در خلوت مىكرد ، و عثرات او مىشمرد ، تا عاقبت سلطان را بر او متغيّر گردانيد ، و سبب اين عداوت آن بود كه تركان خاتون را از سلطان پسرى بود محمود نام .
مىخواست كه سلطان او را ولىّعهد كند ، و او سخت خرد و طفل بود .
بركيارق از زبيده خاتون بود دختر امير ياقوتى خواهر ملك اسمعيل ، و مهترين فرزندان سلطان بود ، و نظام الملك ميل با او مىكرد ، چه در ناصيهء او اثر پادشاهى و فرّ شهريارى مىديد ، و سلطان را ترغيب مىكرد ، تا او را
جامع التواريخ ( تاريخ آل سلچوق ) ( فارسى ) — صفحة 35
مساهمون: رشيد الدين فضل الله همدانى
ص٣٥