خودخواه ، دروغگو ، متكبر و مغرورند و رياكارانى هستند كه شايستگى عشق و ايمان را ندارند . به هرحال آثار نيايش ولو آنكه پديد آيد غالبا » به ما نمى رسد .
پاسخ خواهشهاى ما و عشق ما معمولا « به صورت بطئى ، نامحسوس و تقريبا » غير مسموع داده مىشود . اين پاسخ كه با زمزمه بسيار نرمى به اندرون ما پا مىگذارد با قيل و قال جهان خارج به آسانى خفه مىگردد . نتايج مادى نيايش نيز مبهم و ناآشكار است و معمولا « با ديگر پديدهها آميخته مىشود . در ميان مردم ، حتى كشيشان ، بسيار اندكند كسانى كه اين حالت را داشتهاند كه بتوانند اين آثار را به صورت روشنى مشاهده كنند . پزشكان نيز ، از نظر اينكه برايشان جالب توجه نبوده است ، اجازه دادهاند حالاتى كه در دسترسشان واقع مىشده است بى آنكه آن را مورد تحقيق و بررسى قرار بدهند از ميان برود . علاوه بر اين ، كسانى كه به بررسى اين آثار مىپردازند غالبا » به اين علت به اشتباه مىافتند و منحرف مىشوند كه در اغلب اوقات نتيجه حاصله با آنچه حدس زده مىشود اختلاف دارد . مثلا « كسى كه دعا مىكند تا خدا او را از يك بيمارى عضوى شفا دهد بيمار مىماند ولى در عوض يك تحول عميق و تفسير ناپذير روحى و اخلاقى به وى دست مىدهد . عادت نيايش هر چند در ميان عموم مردم حالت استثنايى دارد ولى در ميان گروههايى كه نسبت به مذهب اجدادى وفادار ماندهاند نسبتاً فراوان است ، در اين گروههاست كه مىتوان هنوز تأثيرات نيايش را
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 83
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٨٣