نيايش لازم نيست . كمتر كسى همچون سن ژان دولاكروا « 1 » يا سن برنارد دو كلروو « 2 » نيايش را تشريفاتى دانسته است . براى اجابت دعا نيازى به فصاحت نيست « 3 » .
از آن رو كه ارزش دعا را نسبت به فوايدى كه در بردارد مىسنجند ، سادهترين كلمات ما كه تضرع و ستايش را بيان مىكند همچون زيباترين استغاثهها و دعاها ، در پيشگاه خداوندگار هر چه هست ، مغلوب به نظر مىرسد . فرمولهاى حفظى كه به طور غير ارادى بيان مىشود و نيز افروختن يك شعله شمع خود يك نوع نيايشى است . اين فرمولهاى بىرمق و اين شعله مادى شمع ، براى آنكه سمبل پرواز يك موجود انسانى به سوى خدا باشد ، كافى است . با عمل نيز نيايش مىكنند . سن لويى گنزاك مىگويد انجام وظيفه ، هم ارز نيايش است . بى شك بهترين راه ارتباط با خدا انجام دادن كامل خواست او است : « اى پدر ما حكومت شما فرا رسد ، اراده شما در زمين نيز همچون آسمان حاكم گردد » ( از كتاب مقدس ) . بى
هامش
( 1 ) -St . Jeau de lacroix ( 1591 1542) نويسنده آثار چندى در تصوف و زهد و بانى يكى از مراسم معمول مذهبى .
( 2 ) -St . Beronard de Clairvauae ( 1153 - 1091) از بزرگ ترين شخصيتهاى دين مسيح كه بانى ديرها و نويسنده آثار بسيار مهمى است . وى همچون غزالى به كشمكش عليه عقليون دست زده است
( 3 ) - اما نمىتوان اين نكته را ناديده گرفت كه فصاحت در روح كسى كه دعا مىخواند تاثير مىگذارد و او را دريافتن حالتى كه در اجابت مؤثر است يارى مىكند و شايد توجهى كه به فصاحت متون دعاهاى اسلامى احساس مىشود از اين جهت است .