بلند نمودن دست به سوى آسمان : يكى از آداب دعا آن است كه هنگام انجام دعا ، دستها را به سوى آسمان و با حالت تضرع دراز نمايد . علامه طباطبايى در بيان فلسفهء بلند كردن دستها به سوى آسمان معتقد است كه حقيقت همه عبادات بدنى ، مجسم كردن حالات قلبى و توجهات باطنى است كه به وسيله آنها ، حقايق كه بسى برتر و بالاتر از عالم ماده و جسمانيات است ، به صورت جسمانى جلوه مىكند . اين معنا را مىتوان در عباراتى همچون : نماز ، روزه و حج مشاهده كرد . سؤالى كه در اينجا مطرح است آن است كه آيا بلندكردن دستها به سوى آسمان نشانه جسمانى بودن خدا و حضور او در آسمان است ؟ مرحوم علامه طباطبايى در پاسخ به اين سؤال ، ضمن رد شبهه حضور خدا در آسمان مىفرمايد : « از جمله عبادات بدنى ، دعا است كه توجه قلبى و درخواست باطنى را مجسم كرده و آن را به صورت درخواست متعارف يك گداى پست مستمندى از ثروتمند باعزت و برومندى كه دستش را به سوى او دراز كرده و حاجت خود را با تضرع و زارى از او مىخواهد درمىآورد . » ( علامه طباطبايى ، محمدحسين ، تفسيرالميزان ، 1363 ، ج 2 ، ص 50 )
شروع دعا با صلوات بر پيامبر ( ص ) و خاندان او : از ديگر آداب دعا ، شروع كردن دعا با درود بر پيامبر ( ص ) و خاندان اوست . تمام فرازهاى دعاى مكارم الاخلاق امام سجاد ( ع ) با صلوات بر پيامبر و خاندان او شروع مىشود . در روايت آمده كه اگر دعا كننده ، دعاى خود را با صلوات شروع
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 61
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٦١