نيز در آيه « واذا سألك عبادى عنى فانى قريب ، اجيب دعوه الداع اذا دعان » ( بقره ، آيه 186 ) ؛ و چون بندگان من از تو سراغ مرا مىگيرند ، من نزديكم و دعاى دعا كننده را اجابت مىكنم به شرطى كه در دعايش مرا بخواند . در اين آيه باز مشاهده مىشود كه مشابه آيه سوره نمل ، شرط استجابت دعا را اين دانسته كه تنها او را بخوانند و چشم اميد به ديگرى نداشته باشند .
بنابراين ، مسئلت از خداوند يعنى توجه كامل به خدا و ايمان به علم و قدرت مطلقه او كه اختيار همه چيز و همه كس را در دست دارد . گويى خداوند مىفرمايد ، اگر واقعاً مرا و تنها مرا ، بدون تكيه بر ديگرى دعوت كرديد ، من اجابت مىكنم .
دعا و نظام علت و معلول : سؤالى كه در اينجا مطرح است آن است كه آيا از خدا خواستن با نظام علت و معلول منافات دارد ؟ پاسخ اين سؤال اين است كه هيچ گونه تضاد و منافات ميان درخواست خواستهها از « خداوند » و تحقق خواستهها از طريق نظام اسباب و نظام علت و معلول وجود ندارد . در حديث نبوى خطاب به ابوذر آمده است كه : « هرگاه چيزى خواستى از خدا بخواه و هرگاه يارى و نصرت جستى از خدا بجوى » . ( طباطبايى ، 1363 ، ج 2 ، ص 50 ) پيامبر ( ص ) صريحاً به ابوذر تعليم مىفرمايند كه در دعا ، اتكا و دلبستگى متربى بايد به خداوند باشد ؛ زيرا نظام علت و معلول توسط خداوند هدايت ، نظارت و قوام مىيابد . خداوند خود علت العلل است . به عبارت ديگر ، اتكا به خدا به معناى آن است كه خداوند تكيه گاه خود را اسباب ( نظام علت
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 54
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٥٤