نيايش ، رابطه اى عاشقانه ميان انسان و خداوند قادر متعال است كه با فروتنى و افتادگى همراه است . در دعا به تعبير ونسان برومر ( روزنامه ايران ، 1380 ، شماره 2057 ، 28 / 11 / 80 ) دو پيش فرض وجود دارد . پيش فرض اول ، اعتقاد به وجود واقعى خدا و پيش فرض دوم ، اعتقاد به اين كه خداوند موجودى است كه مىتوان با او رابطه عاشقانه برقرار كرد . « برومر » براى دعا چند شكل بنيادى ذكر مىكند . در واقع اشكال بنيادى دعا از نظر برومر ، همان عناصر اصلى موجود در دعا است . اشكال بنيادى مورد اشاره برومر عبارتند از : درخواست يا سؤال ( وقتى چيزى را از خدا مىخواهيم ) ، شفاعت ( وقتى براى ديگران دعا مىكنيم ) ، اعتراف به گناهان و تقاضاى عفو ( وقتى بر دورى از خدا فائق شده و با او آشتى مى كنيم ) ، ايثار ( وقتى خود را در اختيار خدا قرار داده تا به واسطه ما اهداف خدا در اين جهان تحقق پيدا كند ) ، تشكر و سپاس ( وقتى از خدا به واسطه لطف ، بخشش و رحمتش تشكر مىكنيم ) ، و ستايش ( وقتى به عظمت ، مجد و تقدس او اعتراف مىكنيم ) . هر كدام از عناصر فوق دربرگيرندهء يك پيش فرض نيز هست . پيش فرض « خواستن » آن است كه خداوند ، قادر مطلقى است كه مىتواند در اين جهان چيزهايى را كه از او مىخواهيم پديد آورد . پيش فرض « شفاعت » آن است كه خدا رحيم است و علاقهمند به سعادت هر يك از ماست . پيش فرض « درخواست عفو و اعتراف به گناه » آن است كه خداوند كريم است و بخشاينده و اين كه دوست دارد زمانى كه ما به واسطه
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 41
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٤١