متربى ، معراج به سوى ابديت ، پرواز به قلهء مطلق و صعود به ماوراء آنچه هست مىباشد . در مقابل ، فردى كه فاصله دو حالت فوق در او كم باشد يا دو حالت مذكور در او بر هم منطبق باشد ، مسلماً نيايش و درخواست او نيز در همان سطح بوده و جهان هستى در نظر او يك بنگاه كارگشايى يا جبران كننده ضعف و تنبلى انسان است . از اهداف نيايش ، تأمين نياز نيايشگر به يك محرم راز ، دوست مشاور و سنگ صبور است . بنابراين ، نيايش ، تنها ابزار تحصيل نيازهاى ديگر نيست بلكه نيايش به خودى خود براى انسان نيايشگر كمالآور و تعالى بخش است .
دعا ، تجلى يك عشق : يكى از ويژگىهاى دعا در نظام تعليم و تربيت اسلامى آن است كه دعاى واقعى و مؤثر ، تجلى نوعى رابطهء عاشقانه است . « دعا » در نظام تعليم و تربيت اسلامى در همان حال كه مطالبه كردن يك چيزى است ، به دستآوردن مطلوبى نيز هست و بالاترآن كه تجلى يك عشق است . در اين ارتباط الكسيس كارل در مقاله نيايش خود به زيبايى مىگويد : خدا كه دو معجزه حيات و وجود از او سر زده است ، به همان گونه كه خود را از برابر چشم كسى كه جز فهميدن ، نمىفهمد ، پنهان مىدارد ، به همان اندازه ، خود را در برابر كسى كه ، جز دوست داشتن ، نمىفهمد آشكار مىكند . مفاهيم ادعيه اسلامى به ويژه آن دسته از دعاها كه از معصومين ( ع ) به دست ما رسيده است ، مملو از رابطه عاشقانه ميان معبود و بنده است .
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 40
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٤٠