خصوص محققان رشته تعليم و تربيت بايد دقت كنند كه در بررسىهاى تربيتى خود در حوزه تعليم و تربيت اسلامى متوجه اين جنبه و اين جهت باشند و فكر نكنند كه توجه به اين جهت با تمدن و عصر حاضر سازگار نيست و خداى ناكرده خودباخته وضع جهان غرب و تجدد امروزى شوند . زيرا كه اگر يك سير اجمالى در تفكرات انديشمندان تعليم و تربيت از ديرباز تا كنون داشته باشيم مىبينيم فرضاً آقاى « كومنيوس » به جنبه اخروى و سعادت اخروى اهميت خاص قائل بوده است ولى امروز با رواج فساد و حاكميت سرمايه و پول اين مسائل معنوى از اذهان بشر در غرب خارج شده تا كارتلها و تراستها و حاكمان زر و زور و تزوير به مقاصد شوم خويش برسند . انقلاب اسلامى ملت ما بهترين الگو براى آزادگان است تا نشان دهد كه تربيت واقعى در چه جهتى بايد باشد و اينكه توجه به آخرت هرگز به معناى گريز از دنيا و عدم توجه به دنيا نيست . براى تأييد موارد فوق به بعضى از نظرات كومونيوس و نيز نظر اسلام در باب دنيا و آخرت اشارات گذرا مىشود :
كومونيوس هدف اصلى تعليم و تربيت را بردن انسان به حد كمال مىداند . منظور از كمال ، كمال دينى است يعنى بايد انسان را به گونه اى تربيت كرد كه در آن جهان رستگار باشد . ( كاردان ، علىمحمد ، سير آراء تربيتى در غرب ، 1381 )
كومونيوس را بايد متفكر فناء فى الله ناميد ؛ زيرا خداوند در نظر او آغاز و سرانجام تربيت بود . او بر خلاف الهيون همزمان خودش فردى خوشبين ( و
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 266
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٦٦