فرديت خودش در فرديت يك شخص ديگر و به طور متقابل ، جذب كردن فرديت معشوق درفرديت خودش پديد مىآيد . عارف نيز مىكوشد با خدا يكى شود و خدا را در خودش جذب كند . بدين معناست كه ارتگا عارف را « اسفنج خدا » وصف مىكند . پنجم رنج يا بلا كشى : عشق حقيقت با توانايى در رنج و بلا كشى است كه خودش را به بهترين نحو مىشناسد . دگرگون كردن زندگى و شخصيتمان و همانند خداشدن بدون از خود گذشتگى و بلا كشى صورت نمىگيرد . پنجم « نياز - عشق » يا « بخشش عشق » : سى . اس لويس دو اصطلاح بسيار مفيد براى دو نوع عشق وضع مىكند : نياز عشق و بخشش - عشق . اروس (
eros
) يا نياز - عشق ، ميل به رسيدن به آن چيزى از يك شخص ديگر است كه من بدان نياز دارم تا شاد يا شكفته شوم . آگاپه (
agape
) يا بخشش عشق ، نگرشى است درباره قراردادن خودم در خدمت ديگران . دو تا از مهمترين مثالهاى كلاسيك نظرى كه مىگويد عشق را بايد بر حسب
eros
فهميد ، از آن افلاطون و اگوستين است . يكى از قاطعترين ناقدان آرمان
eros
اندراس نيگران است . و نيچه نيز بزرگترين ناقد آرمان
agape
در برابر
eros
بود و ماكس شلر مىخواست نظرهاى متضاد
eros
و
agape
را آشتى دهد .