تيزيا - تيزا : از بنادر خليج فارس و در ساحل بلوچستان است و آن را حالا بندر تيز و بعضى « طيس » مىنويسند . « 1 »
حضر : كه غالبا « الحضر » نوشته مىشود از شهرهاى معتبر و معروف الجزيره ( مزوپوتامى ) بوده چون شرح آن را مفصلا در جلد اول درر التيجان و جلد سيم نگاشتهايم ديگر حاجت به تكرار نيست . « 2 »
دارا : از شهرهاى قديم آشور ( آسيرى ) و فىمابين ماردين و ديار بكر واقع بوده و قريهء دارا در جنوب نصيبين است . « 3 »
هامش
( 1 ) . جغرافىنويسان قديم اسامى بسيارى از شهرهاى مكران را در كتابهاى خود ثبت نمودهاند ولى هيچكدام تفصيلى از آن شهرها ذكر نكردهاند . مهمترين مركز بازرگانى آن ايالت ، بندر « تيز » در كنار خليج فارس بود و كرسى آن استان شهر « فنزبور » يا « بنجبور » در داخلهء ايالت بود كه امروز معروف است به پنج گور . پنجگور در قرن چهارم به قول مقدسى بارويى داشت كه از گل ساخته شده بود گرد آن بارو خندقى بود در ميان نخيلات داراى دو دروازه : دروازهء تيز در جنوب باخترى كه از آنجا به ساحل خليج مىرفتند ، و دروازهء طوران در شمال خاورى كه از آنجا به ناحيه طوران مىرفتند . شهر مركزى طوران موسوم بود به قصدار ( ياقزادار ) كه آب آن از نهر بود . مسجد جامعى در ميان بازار داشت و به گفتهء مقدسى اهل آنجا بلوچ وحشىاند و از مسلمانى اسمى بيش ندارند و زبانشان بلوچى است ( جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 352 ) .
( 2 ) . الحضر همان « حترا » ى روميهاست كه ابن سرابيون گويد رود ثرثار در نيمه راه بين سنجار و محل التقاى آن به رودخانهء دجله كه نزديكى تكريت مىباشد از آن مىگذرد و هنوز خرابههاى قصر بزرگ پارتها در آنجا ديده مىشود كه ياقوت در اينباره گويد بانى آن ساطرون بود و آن را از تختهسنگهاى مربعشكل ساخت ( جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 106 ) .
( 3 ) . دارا واقع در چند ميلى خاور دنيسر در زمان روميان قلعهاى عظيم بود . ابن - حوقل گويد شهركى است . مقدسى گويد قناتى دارد كه تمام شهر را آب مىدهد و در مسجد قرار مىگيرد و از آنجا به درهاى سرازير مىشود . ابنيهء آنجا از سنگ و آهك است . ياقوت گويد شهرى است در دامنهء كوهى و در دهكدههاى آن « محلب » كه اعراب به جاى عطر از آن استفاده مىكنند به عمل آيد و داراى باغستان است ، زمانى كه ابن بطوطه از دارا عبور نموده - يعنى در قرن هشتم - قلعهء آن خراب بوده و عمارتى نداشته است . . . ( جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ) .
دارا شهركى است بر دامن كوه و اندروى آبهاء بسيار روان ( حدود العالم من المشرق الى المغرب ، ص 156 ) .