تارتارى : تاتارستان را فرنگيها « تارتارى » مىگويند . يونانيها و لاتينها اين مملكت را « اسكيثيا » و « سيتيا » ناميده يعنى اراضى اسكيث نشين و عبرانيها « ماگوگ » گفته كه مأجوج باشد يعنى جاى قوم مأجوج .
بعضى از علماى جغرافى ، تاتارستان را به دو قسمت منقسم نموده يك قسمت را « سارماسيا » يا « سارماسى آسيايى و شرقى » گفته قسمت ديگر را سارماسياى غربى و اروپايى . حد سارماسى شرقى ، رود طانائيس است كه دن باشد و اراضى آن تا درياى مازندران و بالاتر بلكه به ديوار چين مىرسد . گويند طايفهء سارمات از تركها و تاتارها كه غير از اسكيث بوده و اصلا از تركستان حاليه مهاجرت كرده اسكيثها را به فرنگ رانده خود جاى آنها را گرفتند بنابراين مملكت اين قوم را سارمات هم گفتهاند . اما سارماسى غربى عبارت است از ممالك حاليهء روس و لهستان . و سارماسيا را در كتب ما دشت قبچاق نوشتهاند و شرح تاتارستان و حدود و بلاد آن مفصل و در اينجا خارج از ما نحن فيه است .
تريپلى : فرنگيها طرابلس را تريپلى مىگويند . « 1 »
تگرانوگرد : از شهرهاى قديم ارمنستان كبير است و تگران پسر مهرداد پادشاه ارمن بانى آن شهر بوده حالا معروف به « اسكىشهر » مىباشد و خراب است .
تيروس : اسم قديم جزيره و بندر هرموز واقع در خليج فارس بوده .
هامش
در آنجا جز قبايل كوهستانى كسى منزل ندارد از قبيل كادوسيها ، امردها ، تاپورها و كوريتها . همهء اين طوايف به راهزنى مشغولند و مركب از بومى و مهاجرند كه به ميل خود به آنجا آمدهاند ( لغتنامهء دهخدا ) .
( 1 ) . تريپولى نزديك جبل لبنان و در مصب رودى واقع است كه به درياى مغرب مىريزد . بعدها شهر مزبور در موقع جنگهاى صليبى به دست فرانكها افتاد و پس از آن مسلمين شهرى در نزديكى تريپولى قدرى دور تر از دريا ساختند كه موسوم به طرابلس شرق گرديد ( لغتنامهء دهخدا ) .