از جانب آن پادشاه در اين ولايت حكومت داشت و آذرباد را يونانيها « آتروپات » مىگفتند و ولايت منسوب به او را آتروپاتنا ضبط كرده بعد به زبان پهلوى آن را آذربادكان گفته و اعراب آن را معرب نموده آذربايجان كردهاند . كرسى اين ولايت « كازاكا » يا « كانزاكا » بوده كه تقريبا همين تبريز حاليه است و ارامنه آن را « تاوريژ » تلفظ نمودهاند .
آتوريا : آتوريا ممالك آثور است كه آسيرى حاليه باشد و يونانيها آن را آتوريا تلفظ نمودهاند . در اكثر كتب فارسى و عربى آثور را آشور نوشتهاند .
آدرانوچئوم : اسم قديم قصبهء اردانوج است و اردانوج تابع لواى چلدد ولايت ارزن الروم بوده در جنگ آخرى روس و عثمانى اردانوج با قارص و اردهان و اولتى به دولت روس واگذار شد . قلعهاى مثل قلعهء بلدهء نور بلكه صعبتر در بالاى اين قصبه موجود است .
آديابن : اسم قديم ناحيهاى است كه اربل دار الملك آن مىباشد زاب عليا و زاب سفلى و دجله و سلسلهء كوهى اين ناحيه را محدود نموده .
به اصطلاح عثمانيها قضاى اربل تابع لواى كركوك از ولايت موصل از ممالك عثمانى است و آن همان آديابن قديم مىباشد . ابتدا اسم آن كادياب يا شادياب بوده و شاداب مخفف شادياب است .
آرابيا : آرابيا همان عربستان است كه يونانيها اينطور تلفظ نمودهاند . و بايد دانست كه علماى جغرافى قديم ، تمام جزيرة العرب را عربستان مىگفته و آن را منقسم به سه قسمت بزرگ كرده بودند و ما بعد از تحديد حدود اين مملكت و بيان قسمتهايى كه در كتب جغرافياى اسلام نگاشته شده به شرح سه قسمت مسطور خواهيم پرداخت .
اما حدود جزيرة العرب يا عربستان در شمال شرقى و شمال اين مملكت محدود مىشود به شط فرات ، و در شمال غربى به ولايت حلب ، و در مغرب به ولايت بلقاى سوريه ( شام ) تا خليج العقبه و در غرب
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 48
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص٤٨