بدست نيامد كه نگاشته آيد .
دينون : از مورخين يونان مىباشد و دينون اسم نيست بلكه لقب است به معنى بىخدا ؛ اسم اين شخص معلوم نيست چه بوده . دينون از معاصرين اسكندر كبير است و تاريخ مبسوطى از ايران نوشته لكن كتابش مفقود شده . مورخين قديم از قبيل پلوتارك و آتهنه و پلين اقوال او را در مسطورات خود به كرات شاهد آوردهاند . چيزى كه بيشتر اسباب اشتهاردينون گرديده اين است كه پدر كليتارك بوده و كليتارك با اسكندر كبير از يونان حركت كرده و به ايران آمده و تاريخ صحيحى از اسكندر اور است و مورخين بعد كه به نگارش تاريخ اسكندر پرداختهاند استشهاد به گفتار وى نمودهاند .
ديودور سيسيلى : از مورخين بزرگ شمرده مىشود . وطنش سيسيل - جزيرهء بزرگ معروف درياى مديترانه - است و معاصر سزار - قيصر روم - و اگوست - كه او نيز قيصر همين مملكت است - بوده .
سفرى دراز به طرف آسيا و بلاد اروپا نموده بعد در شهر رم رحل اقامت انداخته . تاريخ مبسوطى در چهل مجلد تأليف كرده و آن از اول خلقت عالم بود تا سنهء شصت قبل از ميلاد . از اين چهل جلد كتاب زياده از پانزده مجلد باقى نمانده ؛ پنج جلد راجع به مصر و آشور و تاريخ اوليهء يونان و باقى راجع به تاريخ اسكندر و ايران و نقاط ديگر با عباراتى صاف و ساده و زايدالوصف مطبوع . چند نفر مترجم آن كتب را ترجمه كرده از همه بهتر آن است كه « ميوت » در هزار و هفتصد و سى و چهار ميلادى به ترجمهء آن پرداخته است .
رموزا : تولدش در هزار و هفتصد و هشتاد و هشت و فوتش در هزار و هشتصد و سى و دو ميلادى و از آنجا كه پدر او جراح بود مىبايست به ميل پدر به اين علم و عمل پردازد اما وى در جوانى به دانستن السنهء شرقيه خاصه زبان چينى مايل شده در نزد ترسان كشيش كه از
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٣٦