جانب قياصرهء روم در مملكت اسپانيا حكومت مىنمود و باوجود اين شغل شاغل هر وقتى او را فرصتى حاصل مىشد حتى در موقع اكل و شرب و سكون اشخاصى را معين كرده كه براى او كتب تاريخ و ساير علوم را مىخواندند . در سنهء هفتاد و نه ميلادى كه كوه وزوو بناى آتشفشانى را گذاشت پلين تماشا را به عجله بدان جانب شتافت و به دهنهء آتشفشانى خيلى نزديك شد بوى مواد آتشفشانى او را خفه كرد . تأليفات متكثره از تواريخ طبيعى و غيره و نجوم و هيئت و جغرافيا و علم نباتات و طب و معادن و صنايع از او به يادگار مانده و در سال هزار و هشتصد و نه آن جمله به زبان فرانسه ترجمه شده است .
تاسيت : مورخ مشهور لاتين و از فضلاى بزرگ بوده . در سنهء پنجاه و چهار بعد از ميلاد در يكى از بلاد امبرى از ايالات ايطاليا متولد شده ابتدا به قضاوت مشغول گشته بعد به حكومت ايالتى او را منصوب نمودهاند . تاسيت به فصاحت و ايجاز كلام معروف است . تاريخى را كه از او باقىمانده به اكثر السنه خاصه به زبان فرانسه چندبار و چند مترجم ترجمه كردهاند . سال وفاتش را صد و سى و چهار و صد و چهل گفته و نوشتهاند .
تئون : كه « ثئون » هم خوانده مىشود از علماى علم رياضى و از اهالى اسكندريه بوده در قرن چهارم عيسوى مىزيسته و از سال سيصد و شصت و پنج تا سيصد و نود وجود او را در اسكندريه نوشتهاند اما سال ولادت و وفات او را ضبط نكردهاند . چيزى كه بيشتر سبب اشتهار تئون شده اين است كه دخترى از صلب او به وجود آمده « هيپاتى » نام كه از فيلسوفها و رياضيدانهاى مشهور دنيا بشمار مىآيد .
در اسكندريه در سال سيصد و هفتاد ميلادى متولد شده و چون نسبت به دين عيسوى عداوت مخصوصى داشته و اعتقاد به تثليث را امرى قبيح و شنيع مىشمرده مقدسين نصارى با او عداوت ورزيده در سنهء
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 133
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٣٣