از ائمهء نصارى مىدانند برخى هم كافرش خوانند . درهرحال از فضلاى بزرگ عصر خويش محسوب مىشود . تأليفات زياد از او مانده و به اغلب السنه ترجمه شده مخصوصا تاريخى عمومى بهطور اختصار دارد كه از ابتداى خلقت عالم است تا سال بيستم سلطنت قسطنطين كبير .
اصل اين نسخه كه به زبان يونانى بوده مفقود است اما ترجمهء آن به زبان لاتين موجود مىباشد و به بيشتر از زبانها آن را ترجمه كردهاند حتى به زبان ارمنى .
ايزيدر شاراكسى : اولا بايد دانست شاراكس از شهرهاى جزيرة العرب يعنى از بلاد عراق عرب بوده . علماى جغرافى در موقع اين شهر اختلاف نمودهاند : بعضى در خوزستان و در ساحل شط العرب دانسته برخى در محل قورنهء حاليه كه در موضع التقاى فرات و دجله است تصور نموده و يكى از امصار معروف به اسكندريه از بناهاى اسكندر كبير كه در آن مهاجرين يونان را سكنى داده بود همين شهر شاراكس مىباشد . و شاراكس آن شهرى را گويند كه به جاى سور و حصار ديوارى از چپر دور او ساخته باشند و خيلى از مداين قديمه شاراكس نام داشته حتى ايوان كيف حاليه را كه نزديك سردرهء خوار است يونانيها شاراكس مىگفتهاند .
خلاصه ايزيدرشاراكسى سيصد سال قبل از ميلاد حضرت عيسى ( ع ) زندگانى مىكرده و از جملهء كتبى كه تأليف نموده يكى جغرافياى مملكت اشكانيان است كه تقريبا در اوايل دولت اين طبقه نوشته شده .
باسناژ : از كشيشهاى پروتستانى و از اهالى روان فرانسه بوده .
در هزار و ششصد و پنجاه و سه متولد شده و در هزار و هفتصد و بيست و سه درگذشته . وقتى از دست تعدى كشيشهاى كاتوليكى فرانسه پناه به دولت هلند برد . تواريخ زياد تأليف كرده مخصوصا از او آنچه راجع
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 128
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٢٨