مىخوانده و مىنوشته و تاريخ ارمن را از اول تا آنوقت كه تيرداد پادشاه ارمن قبول دين عيسوى نمود نگاشته و مخصوصا در انقراض سلطنت اشكانيان ايران به دست ساسانيان شرحى مبسوط نوشته . موسى خورنى مورخ مشهور از تاريخ آقاتانجلوس خيلى تعريف و تمجيد مىنمايد . آنچه را آقاتانجلوس به زبان ارمنى تأليف كرده در سنهء هزار و هفتصد و دوازده در اسلامبول چاپ و منتشر نمودهاند و بعد نسخهاى به زبان يونانى در فرانسه طبع شده كه همان ترجمهء تاريخ ارمنى است .
آمىين مارسلن : از مورخين لاتين و تولدش در سنهء سيصد و بيست ميلادى و مسقط الرأسش انطاكيهء شام بوده و در سال سيصد و نود در روم وفات نموده . در اول جوانى منصب سردارى يافته از جانب دولت روم مأمور محاربه با آلمان و فرانسه شد و در خدمت امپراطور ژولين قيصر روم به جنگ ايران آمد . بعد از مراجعت در رم رحل اقامت انداخت و تاريخ قياصرهء روم را در سى و يك جلد نوشت . افسوس كه سيزده جلد آن مفقود شده ولى باقى موجود است . از تاريخ اين مورخ آنچه وقايع عصر و زمان خود اوست و به رأى العين ديده معتبر و سند است . نصارى او را عيسوى دانند و بتپرستان بتپرست خوانند به - درستى معلوم نيست پيرو كدام طريقه بوده . تاريخ او به زبان لاتين است اما در ترجمهء حال فصحاء و مورخين كتابى به زبان يونانى تأليف نموده و مؤلفات او به فرانسه ترجمه شده است .
آنكتيل : از فضلاى بزرگ فرانسه و از آنهايى است كه عالم به السنهء شرقيه بودهاند . در پاريس در سال هزار و هفتصد و سى و يك متولد شده و در همين شهر در سنهء هزار و هشتصد و پنج درگذشته . اين فاضل معروف در قشون فرانسه به سمت سربازى مستخدم شد و در هزار و هفتصد و پنجاه و چهار به هندوستان رفت . آنوقت انگليسها هنوز تسلط كامل در مملكت مزبوره نداشتند . آنكتيل به زحمت زياد صد و -
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 123
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٢٣