يعنى سواحل به واسطهء غلبهء مغول از اراضى خود به جرون آمده ساكن شدند آنجا را هرموز ناميدند بعد از آنكه شاه عباس صفوى هرموز را از پرتغاليها انتزاع نمود آنجا معروف به بندر عباس شد و شرح اين جمله در مرآة البلدان ناصرى نگاشته شده .
هكاتم پيلس : به زبان يونانى يعنى شهر صد دروازه و دامغان را به اين اسم نام بردهاند اما نه به جهت اينكه واقعا صد دروازه داشته بلكه چون از اين شهر طرق عديده به اقطار مختلفه بوده اين نام يافته .
اشكانيان در اوايل كه بر تمام ايران مسلط نشده بودند چندى هكاتم پيلس را كه دامغان باشد پايتخت قرار داده بودند .
هوننى : يا « هونسى » اسم يكى از طوايف تاتار بوده و بعضى آنها را مغول دانسته و آتيللا كه در اصل « آتلى » مىباشد اول كسى است كه در اين قوم پادشاهى يافته و براى حمله حركت كرده چون به قسطنطنيه نزديك شده نفايس بسيار و مبلغى گزاف « نعلبها » گرفته كه متعرض آن مملكت نشود . همچنين لئون - پاپرم - هداياى بسيار به او داده كه شهر رم را محاصره نكند . آتيللا تا مملكت فرانسه رفته و تاريخ او مطول است و در اينجا موقع آن شرح نيست . خلاصه طايفهء هون كه به اسم هوننى يا هونسى معروف شده از قبايل مشهورهء اهل عالمند .
هيرا : همان حيرهء معروف است كه در نزديكى نجف اشرف يا در محل نجف اشرفآباد بوده و فرنگيها « هيرا » تلفظ مىكنند چون چندى بنى منذر آن را پايتخت قرار داده آن را « المنذريه » گفتهاند . كلدانيها حيره را به نام « پالاكوپا » اسم برده تاريخ اين سرزمين نيز طولانى است .
هيركانيا : يا هيركانى از نواحى بزرگ آسيا و از ممالك ايران است . از طرف شمال به قسمت شرقى درياى مازندران و از طرف جنوب به مملكت پارت ، از مغرب به مدى و از مشرق به ماركانيا - كه مرو
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 112
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١١٢