نميبود . ليكن آزاديخواهان بريش پهن و انبوه و دستار بزرگ او ارج گزاردند ، و همان را برگزيده رختهاى گرانبهاى پاكيزه برايش خريدند و پول گزافى بكيسهاش ريختند ، و پانوف را كه از ايران بيرون رانده شده و اينزمان در قفقاز با آزاديخواهان ايرانى همدستى مىنمود و دلسوزىهاى بسيارى نشان ميداد بنام ترجمان همراه او گردانيده روانه كردند .
بدينسان مؤبد به پترسبورك رفت ، و در آنجا خود را بنام شيخ ميرزا على فرستاده ويژه علماى نجف شناسانيده ، براهنمايى پانوف در يك ميهمانخانه باشكوهى فرود آمد و با مردان سياسى روس ، پ 262 صمصام السلطنه بختيارى بويژه با آزاديخواهان ايشان ، بآمدورفت و گفتوشنيد پرداخت ، و در روزنامهها گفتارها نوشت كه همه اين كارها را پانوف بنام ترجمانى او ميكرد . كمكم نام او به روزنامهها افتاد .
روسيان به جستجو پرداخته از ارفع الدوله درباره او پرسشهايى كردند . ارفع الدوله پاسخ فرستاد كه در نجف چنان كسى نبوده است .
از آنسوى روزنامه - هاى انگليسى درباره او بگفتگو پرداختند .
تا چند هفته اين گفتگو - ها در ميان ميبود تا روسيان دريافتند كه نمايندگى او از نجف دروغست و همانا ميخواستهاند او را بگيرند كه پانوف آگاهش ميگرداند ، و او را در رخت ناشناسى براهآهنى نشانيده
تاريخ مشروطه ايران ( فارسى ) — صفحة 833
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٨٣٣