پرداختند . از آنسوى خود سالار با دستهيى از سر قله جنگ و شليك آغاز كردند . دولتيان كه چنين تاختى را گمان نمىبردند سراسيمه گرديده بهم برآمدند ولى ايستادگى كرده بجنگ پرداختند . سه ساعت جنگ سختى برپا و آواى تفنگ و غرش توپ و نارنجك بهم درآميخته شهر را تكان ميداد . پيش از سفيده بامداد مجاهدان بازگرديدند .
اين نيز فيروزى ديگرى از مجاهدان بود . زيرا اين چيرگى از آنان و تاختنشان بسر لشگرگاه عين الدوله ، در دولتيان سخت هناييده بيكبار دلهاى ايشان را پر از ترس و نوميدى گردانيد .
پس از جنگ روز سوم مهر در لشگرگاه عين الدوله افسردگى پديد آمده بود ، و اين تاخت شبانه مجاهدان آن را بيشتر گردانيد ، و اين بود از اينروز بسيارى از سربازان و سركردگان بآهنگ گريز افتادند و چنان كه دربارى اردبيلى مىنويسد هر شبى يكدسته از آنان گريخته خود را بيرون مىانداختند ، و عين الدوله در كار خود درمانده نوميدانه روز مىگزاشت .
بازپسين شكست سپاه ماكو
شب آدينه كه بدينسان پرشور و فيروزىآور بود روزش پرشورتر و فيروزىآورتر گرديد . در اين روز بود كه فيروزى بزرگترى بهره مشروطهخواهان گرديد .
گفتيم سپاهيان ماكو خود را بر سر پل آجى رسانيده در آنجا استوار نشستند و هر زمان دليرانه جنگ آغاز ميكردند . اينان دشمن هراسانگيزى مىبودند و چون راه جلفا را گرفته بكاروانيان راه نميدادند در شهر قند و چاى و نفت و ديگر كالاى روسى ناياب شده بود . آنگاه آزاديخواهان از قفقاز و گرجستان كه به يارى تبريز مىشتافتند و يا تفنگ و فشنگ مىآوردند اينان جلو را ميگرفتند . پس از همه اينها روسيان بسته شدن راه جلفا را دستاويز گرفته در اين هنگام باريك پياپى ايراد ميگرفتند .
از هرباره بايستى بچاره اين دشمن پرداخت و چون دستهاى از ايشان در خانههاى روسى جا گرفته بودند بايستى كارى كرد كه بآنخانهها نيز زيانى نرسد . كارى به اين سختى مجاهدان آن را به آسانى انجام دادند .
شب آدينه چهل تن از ايشان با دستور سردار از راه گاميشوان روانه گرديده اسبهاى خود را در آن آبادى گزارده و از رود آجى گذشته به روى پشتههاى آنور سنگر گرفتند . از اينسوى چون روز شد دويست تن از جنگجويان قره آقاج و چرنداب و ليلاوا همراه سركردگان خود از مشهدى محمد صادق خان و حسن آقا قفقازى و حاجيخان پسر على مسيو و مدد عليخان و ديگران بفرماندهى حسين خان باغبان بآهنگ جنگ بسر پل آجى تاختند .
بنه و لشگرگاه سپاه ماكو در آنا خاتون مىبود . ولى دستههايى از ايشان پيش آمده و در آنسوى رود سنگر ميداشتند . نيز دستهاى از يكهتازان پل را گذشته در اينسو