با اين حال مىبوديم و هر يكى به خود فرورفته در درياى غم غوطه ميخورديم . پس از ديرى يكدسته قزاق يكدوكنان بسوى ما آمدند و چون نزديك رسيدند ايستادند و گرد ما را گرفته گفتند : برخيزيد و راه افتيد . همگى برخاسته راه افتاديم . بسيارى از ما تنهاشان ميلرزيد و چنين ميپنداشتيم در اين تاريكى همه را بكشتن خواهند برد . ولى ديديم بسوى يك عمارتى برده به يك اطاق بزرگى رسانيدند و در آنجا شام آورده سپس هر هشت تن را در يك زنجير گرداگرد اطاق نشانده ميخها را بميان اطاق كوبيدند و گفتند : « بخوابيد .
هركس از جاى خود برخيزد با گلوله زده خواهد شد » . همگى دراز كشيده خوابيديم ، و خدا ميداند كه چه شبى بما گذشت .
سرگذشتهاى ديگران
اين نيز سرگذشت يكدسته بوده . چون كسان ديگرى نيز هركدام سرگذشت ديگرى داشتند آنها را نيز مينويسم :
ممتاز الدوله و حكيم الملك كه گفتيم ، با دو سيد و ديگران تا پارك امين الدوله همراه مىبودند ، در آنجا چون قزاقان ريختند و آن هنگامه برپا گرديد ، اين دو تن خود را در پشت موها نهان مىگردانند ، و پس از آنكه قزاقان رفتند و پارك تهى گرديد ، بدستيارى يكى از نوكران امين الدوله كه با نوكر ممتاز الدوله دوستى ميداشته خود را باطاق او ميرسانند و تا شب در آنجا مانده شب در تاريكى با رختهاى ناشناس به خانه نوكر ممتاز الدوله ميروند ، كه از آنجا نيز بسفارت فرانسه رفته ، پس از چندى روانه اروپا ميشوند .
سيد محمد رضاى مساوات كه گفتيم يكى از هشت تن خواستههاى محمد عليميرزا ميبود و اگر بدست افتادى بكيفر دژ سخنيهاى خود شكنجههاى سخت ديدى ، همانا از پيش از جنگ در جايى نهان شده بود و سپس با رخت ناشناس از راه مازندران خود را بباكو مىرساند كه از آنجا نيز در تبريز آمد .
سيد جمال واعظ كه او نيز يكى از هشت تن ميبود همچنان پيش از جنگ نهان گرديده بوده و سپس با رخت ناشناس از شهر بيرون آمده و آهنگ بروجرد مىكند كه در آنجا كشته مىشود و داستانش را خواهيم آورد .
ميرزا داود خان كه او نيز يكى از هشت تن شمرده ميشد . از سرگذشتش آگاهى نميداريم ، ولى خواهيم ديد كه گرفتار گرديد و در باغشاه با ديگران مىبود .
شيخ مهدى پسر مشروطهخواه حاجى شيخ فضل اللّه ، در آن روز جلو يكدسته افتاده به يارى مجلس ميشتافته و ما از سرگذشتش آگاهى نميداريم . جز اينكه در ميان گرفتاران و در باغشاه ميبود كه مستشار الدوله نامش را برده است .
ابو الحسن ميرزا شيخ الرييس كه به آزاديخواهى شناخته ميشد چنان كه ديديم او نيز در ميان گرفتاران ميبوده كه مستشار الدوله نامش را ميبرد .
سيد حسن مدير حبل المتين را ديديم كه بميرزا جهانگير خان و ديگران جا داد .