آمد و شد ميكردند . از آنسوى اجلال الملك در اندك زمانى سامان بكارها داده به همه پاسبانان رخت شيك يكسان ( از ماهوت مشكى با كمربند چرمى و دكمه و نشان ) پوشانيد ، و سر - دستهها به آنان گمارده همه را به كار انداخت . ( در زمان مشروطه نخستين شهربانى بسامان در تبريز بنياد يافته و اين آغاز آن مىباشد ) . نيز دستههايى را از سوار شاهسون و از قزاق به پشتيبانى شهربانى برگزيده بگردش در شهر واداشت . كوتاه سخن : در چنان هنگام دشوارى ، اجلال الملك كاردانى نيكى از خود نشان داده شهر را پس از آن آشفتگى بآرامش آورد . من نيك به ياد ميدارم كه چگونه اين دستهها با موزيك در بازارها ميگرديدند و آرامش را برپا ميگردانيدند .
اين جنگ در تاريخ مشروطه ارجمند است . زيرا با زيانهايى كه رسانيد يكسودى دربر ميداشت ، و آن اينكه مردم جنگ را ديده از ترس بيجايى كه درباره آن ميداشتند بيرون آمدند . نيز مجاهدان جنگ را ديده آزموده گرديدند و براى يك جنگ بزرگتر ديگرى آماده شدند . در نتيجه اين جنگ بود كه پس از بمباران مجلس چون شاه سپاه بسر تبريز فرستاد اين شهر ، همچون ديگر شهرها ، دست و پاى خود را گم نكرد و آن ايستادگى را نشان داد . در اين جنگ يكى از سردستگان ستار خان ميبود كه چون كاردانى و دليرى از خود نشانداد بنام و آوازهاش افزود . همچنين مجاهدان قفقاز در اين جنگ كاردانى از خود نمودند .
ايستادگيهاى دوچيان
ولى با اين جنگ و خونريزى لوتيان دوچى دستگير نگرديدند .
زيرا در كوى خود ايستاده باينسو نمىآمدند و راستى آنكه آمد و شد در ميان دوچى و سرخاب با ديگر كويها بريده شده و دو تيرگى اينزمان رويه سختترى به خود گرفت . اجلال الملك ميديد كه اگر بخواهد بدستگير - كردن لوتيان پردازد دوباره جنگ درخواهد گرفت ، از اينرو چشمپوشى نموده همين اندازه ميكوشيد كه دوباره آشفتگى رخ ندهد . در ده روز محرم نيز كه دستههاى دوچى و سرخاب ببازار ميآمدند ، دوچيان تا مىتوانستند خشم و كينه نشان ميدادند . بويژه روز تاسوعا كه شير ببازار آورده بودند .
ما در اين تاريخ از داستان دستههاى سينهزنى محرم كه يكى از گرفتاريهاى زمان خودكامگى ميبود و تا سالها پس از مشروطه نيز بازمىماند ، سخنى نراندهايم ولى در اينجا باندك سخنى نيازمنديم .
اين دستهها كه از درهم آميختن نادانيهاى شيعيگرى و هوسبازىهاى عاميگرى و خودنماييهاى لوتيگرى پديد آمدى در همه شهرهاى ايران رواج ميداشت ، ولى در تبريز رواجش بسيار بيشتر ميبود . از يكم محرم تا دوازدهم آن كارها خوابيده به اين پرداخته ميشد .
اين دستهها كه از هر كويى يكى برخاستى برخى از آنها را « ويژگيها » ميبود .