« گفت بايد از قانون اساسى صرفنظر كرد و به همان مقدار كه در قانون مجلس شوراى » « ملى نوشته شده قناعت نمود و در اين دو قسمت مطالب و فصولى است كه در نظر اشخاص » « كه بحقايق اسرار شرع مطاع واقف نيستند سهل قبول به نظر نمىآيد مجلس شوراى » « ملى از اول اين نكته را در نظر داشت كه با وجود معاندين قوى و دشمنهاى اجنبى و » « خانگى كه براى اين مشروع مقدس داريم دشمن زياد كردن از طريقه عقل خارج و » « جلب قلوب عامهء مردم از شرايط عاقبتبينى و مآلانديشى است اين ملاحظه مهم مجلس » « را مجبور كرد كه از وضع و انتشار اين قانون از بهانه دادن بدست بعضى كوتاهنظران » « كه از اعماق مطلب به كلى بىخبر و براى اجراى مقاصد خود بظواهر امور توسل » « ميجويند احتراز كند اين بود كه از چند روز قبل از روزى كه در تلگرافخانه باعضاء » « انجمن مخابره حضورى شد مجلس مركب از بزرگان حجج الاسلام و محققين علماء » « اعلام دار الخلافه و دانشمندان وكلاء آذربايجان و طهران تشكيل داده شده و هر روز » « چند ساعت در مواد قانون اساسى با كمال بىغرضى و دقت فوقالعاده مباحثه علنى » « مىشود و بواسطه دقت امر و اهميت موضوع هر روز بيش از دو سه ماده از تحت نظر » « مباحثه خارج نميشود و مخصوصا در مجلس مزبور تمام مصالح و فوائدى كه نتيجهء وضع » « اين قانون است بحث و ايراد مىشود و انصافا علماء اعلام با كمال جدوجهد مشغول » « تصيح عبارات قانون هستند كه معانى و حقايقى كه مقصود است بالفاظى كه در انظار عوام » « و معاندين اين اساس مقدس موهم نباشد تعبير شود و دور نبود اگر بعضى موانع و عوائق » « خارجه از قبيل انقلابات ولايات و فسادطلبى بعضى فتنهجويان معادله نميكرد تا » « كنون قانون اساسى تكميل و بصحه مقدسه همايونى نيز رسيده بود ولى با كمال » « تأسف ديده مىشود كه هر وقت اعضاء مجلس شوراى ملى با هزار زحمت مجلس براى » « انجام اين امر فراهم ميكنند وصول خبر فتنه از يكى از اطراف زحمات باطل و حواس » « را متفرق مىكند مثل اينكه ديروز در موقعى كه ابدا انتظار اين مقدمه نبود خبر تبريز » « رسيد و وكلاء محترم را امروز بآمدن تلگرافخانه مجبور كرد بالجمله بايد دانست » « اگر باعضاء انجمن تبريز و ساير اهالى آذربايجان القاء شده است كه تأخير قانون اساسى » « من باب عدم مساعدت دولت يا شخص سلطنت است به تمام نواميس مقدسه الهيه سوگند » « ياد مىشود كه تا اين ساعت ابدا عدم مساعدت در اين موضوع بخصوص از امناء دولت » « مشاهده نشده بلكه يقين ثابت براى اعضاى مجلس حاصل است كه هر وقت فصول قانون » « اساسى در مجلس تصويب و به پيشگاه همايون فرستاده شود بعد از اقل مدتى بصحه » « همايون خواهد رسيد و ابدا از طرف قرين الشرف هميونى مضايقه و تأمل نخواهد رفت » « و البته اگر مضايقت از آن طرف احساس مىشود مخفى و مستور نخواهد ماند آنوقت » « اهالى آذربايجان نيز در اين قبيل اقدامات مشتوم و مطعون نخواهند بود پس علت » « تأخير غير از همين ملاحظات دقيقه و مهمه مجلس محترم چيز ديگر نيست و گمان ميكنيم »
تاريخ مشروطه ايران ( فارسى ) — صفحة 302
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٣٠٢