روزنامههاى تهران
اما در تهران ، نخستين روزنامه پس از مشروطه روزنامه « مجلس » گرديد . چنان كه گفتهايم « امتياز » آن بنام آقا ميرزا محسن ، و راهبردنش با دست ميرزا محمد صادق طباطبايى بود ، و خود با كاغذ و حروف خوب چاپ مييافت و يكى از روزنامههاى آبرومند شمرده ميشد .
در اين روزنامه نيز گفتار ، بدانسان كه روزنامهها نويسند ، كمتر ديده ميشدى ، ولى خود از سودمندترين روزنامه - پ 79 ميرزا جهانگير خان شيرازى ها ميبود ، و ما از آن نيز آگاهى هاى بسيارى برداشتهايم .
يكى از داستانهاى اين روزنامه آنست كه چون گفتههاى نمايندگان را در مجلس ، مىنوشتى نخست تا ديرگاهى نام هر نماينده را هم ميبرد .
سپس گويا به خواهش خود نمايندگان نام بردن را كنار گزاشت و هر گفتهاى را بنام « يكى از وكلا » مىآورد . ولى مردم اين را ايراد گرفتند و از تبريز و ديگر جاها نامه - ها فرستادند كه ناگزير شد باز بشيوه نخست خود بازگردد . اين نمونهاى از دلبستگى مردم بگفتگوهاى دار الشورى ، و از پرواى ايشان به نيك و بد نمايندگان مىباشد .
پس از « مجلس » روزنامههاى ديگر فراوان پيدا شدند : وطن ، نداى وطن ، كليد سياسى ، كشكول ، تمدن ، نداى اسلام ، بلديه ، صبح صادق ، حى على الفلاح ، صراط المستقيم ، كوكب درى ، نوروز ، الجمال ، الجناب ، محاكمات ، ترقى ، فوايد عامه ، حيات ، جام جم ، خرم عراق عجم ، زبان ملت ، آدميت ، حلم آموز ، تدين ، اتحاد ، روح القدس ، مجله استبداد ، و بسيار از اين گونه .
اينها آنهاست كه در نه ماهه نخست و يا اندكى پس از آن بيرون آمد ، و پيداست كه روزنامههاى ديگرى نيز در پى ميبود . شبنامهنويسى كهنه شده و از ميان رفته ، و اينبار هوسها بروزنامهنويسى برگشته بود . ميتوان گفت بهار و تابستان سال 1286