س - خداى تعالى مىفرمايد :
«
وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ
. » [ 1 ]
اگر هر درخت روى زمين قلم شود و آب دريا به اضافه هفت دريا مداد گردد ، باز نگارش كلمات خدا پايان نپذيرد - بگو ببينم ، اين درياها چيستند و در كجا هستند ؟
ج - آرى چنين است كه اگر درختان قلم شوند و دريا مداد و هفت دريا نيز به كمك آن افزوده گردد و حتى چشمهها جارى شود همان طورى كه در طوفان نوح جارى شد ، كلمات خدا پايان نپذيرد ، و آن درياها عبارتند از چشمهء گوگرد ، يمن ، برهوت ، طبريه ، و آبگرم سيدان كه به آن چشمهء زبان گويند ، آبگرم آفريقا كه سيلان مىنامند و چشمهء باحوران ، و ماييم كلمات خدا كه فضايل ما را درك نكنند و به انتهاى آن نمىرسند .
س - خداى تعالى فرموده است :
«
وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ
. » [ 2 ]
در بهشت است ، هر چه را دلها متمايل باشند و چشمها شوق ديدن داشته باشند .
بنابراين ، ميل آدم كشيد كه از گندم بخورد و خورد ، پس چرا مجازات شد ؟
ج - اما در بهشت از خوردنيها ، آشاميدنيها و سرگرميها به قدرى است كه ميل مىكشد و چشم از ديدنش لذّت مىبرد و همهء آنها را خداوند براى آدم مباح فرموده بود و اما از درختى كه خداوند ، آدم و همسرش را از خوردن آن نهى كرد ، درخت حسد بود كه خداوند از ايشان پيمان گرفت تا به كسانى كه خداوند بر آنها و بر همهء مخلوقاتش برترى داده است به ديدهء حسد ننگرند ، آدم فراموش كرد و عنان ارادهء خود را از دست داد .
هامش
[ 1 ] سورهء لقمان / 26 .
[ 2 ] سورهء زخرف / 71 .