متصرف و محكمهء خود ساختند . روز بيستم رجب صدر الدوله نبيرهء حاجى محمد حسينخان صدر اعظم اصفهانى سرتيپ سوارهء خمسه با سواران جمعى خويش از سلطانيه به زنجان آمد و همچنين حسب الامر كارگزاران دولت ابد مدت على التعاقب و التوالى فوج فيروز - كوهى و سوارهء مقدم و شاهسون و افشار و پنجاه نفر توپچى با چهار عراده توپ و خمپاره به زنجان رسيدند ، بساختن سنگر و باستيان و حفر نقب و مارپيچ مشغول شدند .
اكثر ايام آتش محاربه شعلهور و خرمن اعمار جوانان و مبارزان طرفين محترق و خاكستر مىگرديد .
چون اين مقدمه نيز زمانى بهم رسانيد حسب الفرمان مصطفى خان سرتيپ برادر كشيكچىباشى با فوج شقاقى به زنجان آمد ، مأمورين به تدمير محصورين جازم و به تصرف سنگر ميرزا فرج اللّه كه از رؤساء بابيه بود عازم شدند . يك رشته نقب به زير سنگر رسانيده از باروت انباشته ، شب پانزدهم رمضان قبل از طلوع فجر آتش زده يورش بردند ، رزمى سخت و مقاتلهاى قوى روى داد . بيست نفر از بابيه مقتول و چند نفر دستگير شد . از سپاه جلادت پناه نيز قريب به پنجاه نفر مجروح و مقتول گرديد .
سنگر به تصرف آمد . بابيه عليهم الهاويه ، به سنگرهاى ديگر نقل نمودند . چون دو سه روز منقضى گرديد ، فوج ناصريه نيز حسب الامر به امداد رسيد .
روز بيست و پنجم به مقابله و مقاتله درآمدند . جنگى صعب روى داد قريب بهفتاد نفر از طرفين رو به ديار عدم نهاد . روز هشتم شوال محمد خان ميرپنجه نوادهء هدايت خان رشتى با سه هزار پياده نظام و هشت عراده توپ و خمپاره بر حسب فرمان قدر توأمان به زنجان آمد . حين ورود به مقابله و مقاتله امر نمود جنگى سخت شد ولى بخت يارى نكرد . از سربازان قريب به بيست نفر تلف گرديد ، ميرپنجه از در ملايمت و استمالت درآمد چند روزى زحمت و رنجه برد ولى فايده نداد . عزيز خان آجودانباشى كه به مسافرت ممالك متصرفى روسيه و تهنيت ورود وليعهد دولت مزبور مأمور بود در اين ايام به زنجان رسيد . ميرزا حسنخان وزير نظام كه از آذربايجان عازم دار الخلافهء طهران بود از آنطرف وارد گرديد .
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 72
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
ص٧٢