تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 45

مساهمون:

ص٤٥
چون در اين هنگام جمهور انام را ناظمى كه به وفور كاردانى و كفايت گوى مسابقت از همگنان ربايد لازم بود ، شاهنشاه جمجاه به تعيين چنين شخصى جازم گرديد پس از امعان نظر تحقيق به مفاد « قلوب الملوك خزائن اللّه فى أرضه » و به مضمون « ارباب الدول ملهون » از جمع امراء و وزراء عاليمقام ميرزا تقيخان امير نظام را شايسته و لايق ديده به لقب اتابيكى حضرت و صدارت اعظم مفتخر و سرافرازش فرمود . در همان شب به خلاع خاص غرّا اختصاص يافت . قاآنى :
خلعتى گر فى المثل آن را به دريا افكنند * تا قيامت زو گهر خيزد بجاى موج آب
فضل اللّه معجم :
بلند قدر وزيرى كه در زمانه نداشت * عديل و شبه بحزم متين و راى صواب محيط دور فلك با همه جناب رفيع * نمىرسيد ز حشمت بدان رفيع جناب
بعزمى ثابت و رأيى صائب در انجام مهام مملكت شروع پيوست . امرا را به اندازهء مايه ، پايه داد و رعايا را به گنجايش مؤنه خراج نهاد . وظايف و مستمريات را خالى از افراط و تفريط مستمر و برقرار گردانيد . مستوفيان و عارضان سپاه را انجمن نمود . مخارج بىحاصل گزاف را موضوع و بر دخل افزود . پس در مقام انتظام بلاد و امصار و رفع اشرار و هنگامه طلبان روزگار و اشتهار اقتدار دولت جاويد عدت به اطراف و اقطار برآمد . نخست اسكندر ميرزا به حكومت و ميرزا موسى مستوفى تفرشى به وزارت قزوين و شاهرخ ميرزا ولد مرحوم فرمانفرما حسينعلى ميرزا به حكومت و محمد كاظم خان خلف محمد حسنخان كاشى به وزارت دار الايمان كاشان مأمور و روانه گردانيد .

ذكر اخبار شورش اهالى خراسان بر حشمة الدوله حكمران و شهادت حاجى ميرزا عبد الله متولى باشى به تيغ آن گروه عنيد « و ما هى من الظالمين ببعيد »

در خاتمهء حقايق اخبار شهريار تاجدار محمد شاه مبرور مقدمهء اختلال خراسان مرقوم گرديد ، بقيهء حالات اين سامان ، ورود موكب همايون به دار الخلافه ، اجمالا به معرض عرض مىرساند كه : بعد از فرار سالار و جعفر قليخان به سرخس ، حشمة الدوله