فاخره ، و اظهار عنايات و اشفاق متكاثره مفتخر و سرافرازى يافت . پس از چندى توقف و فيضيابى بحضور اقدس ، رخصت عزيمت به ارض مقدس حاصل نموده ، بجانب خراسان شتافت . ديگر در اين سال صدر اعظم دولت ، رباطى چون عرصهء صدارت خويش وسيع و مانند منصب عالى خود رفيع ، در كمال آراستگى و نهايت پيراستگى ، با فسحت ساحت و دقت صنعت ، كه در شورهزار حوض سلطان ، محض محل نزول و آسايش مسافران عمارت مىنمود ، به اتمام و انجامش موفق گرديد ، و به صدرآباد موسومش گردانيد . خدايش اجر دهاد .
و هم در اين سال اميرزاده حسام السّلطنه ، حكمران خراسان ، با عساكر نصرت مآثر به تأديب اشرار و تركمانان سرخس ، از مشهد مقدس حركت نمود . جماعت تراكمه از عزيمت اميرزادهء معزّ اليه مخبر و مستحضر شده ، سرخس را خالى نموده در مرو اقامت و مهياى بدسگالى گرديدند . حسام السلطنه آنانرا تعاقب نموده ، به محاصرهء آنها قيام و اقدام كرد . چون چندى ايّام محاصره امتداد يافت ، تراكمه از در استيمان برآمده ، متقبل دادن گروگان و اطاعت و خدمتگزارى گرديدند ؛ لهذا حسام السلطنه عطف عنان نموده در شهر رمضان به ارض فيض بنيان مراجعت نمود .
و هم در شهر رمضان اين سال نيكو مآل احداث عمل تليگراف كه از غرايب صنايع روزگار است ، به مراقبت و اهتمام شاهزاده عليقلى ميرزاى اعتضاد السلطنه و بتعليم و متصدّىگرى موسيو را كرشش ، معلم توپخانه به انجام رسيد . از اوطاق نقاشخانه كه در جنب ايوان بزرگ ديوانخانهء پادشاهى واقع است ، الى عمارت فوقانى باغ لالهزار ، سيم تليگراف كشيده ، سؤال و جواب در كار آمد .
پس متدرجا از دار الخلافه الى تبريز داير ، و از سمت عراق الى خانقين ، و از جانب فارس الى بندر بوشهر ، و از طرف مازندران الى استر اباد و سارى جارى كردند .
در ذيحجهء اين سال موسيو انچيكوف ، وزير مختار و ايلچى مخصوص دولت بهيهء روس ، از سمت استر اباد به دربار اين دولت پايدار عازم گرديد ، هاديخان سرتيپ به ميزبانى مشار اليه مأمور به استر اباد آمد . به اقتضاى مودّت و مصافات فيما بين
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 236
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
ص٢٣٦