جناب خانى به دفعش مأمور گرديد . بعد از تلافى فريقين ، فتح و ظفر لشكر قاجار را قرين آمد ؛ پس از فتح نمايان خان ذى شان عزيمت عراق و اصفهان فرمود در محلات كزاز با شيخ على خان و محمد خان زند محاربه و مجادله آغاز شد . شكست بر لشكر الوار افتاد محمد خان گرفتار غازيان شير شكار شد . خان سرافراز در غايت امتنان از بخت كارساز از كزاز عطف عنان بجانب اصفهان نمود . در كلونآباد چهار فرسنگى شهر با وكيل محاربهاش روى داد . لشكر زنديه روى از محاربه برتافته فرارا بجانب شيراز شتافتند . خان كرار كامران در اصفهان توقف فرمود . پس از ايامى معدود حكومت اصفهان محول به امير كونه خان افشار و خود بصوب فارس ايلغار نمود . چندى در آنجا بيفايده بسر برد پس از آن « العود احمد » خواند .
در اين اثنا آزاد خان افغان كه از اعاظم طايفهء غليجه و آذربايجان را تصرف داشت همت به تسخير عراق گماشت . خان بلند اختر از استماع اين خبر به دار المؤمنين كاشان آمد . آزاد خان با لشكرى گران در قم اقامت داشت . محمد حسن خان مقابلهء آن لشكر بىپايان را بر خويش صلاح ، و آن مجادله را موجب فوز و فلاح نديده ، از راه سياهكو و خوار ، وارد مازندران گرديد . آزاد خان به اصفهان رفت و از آنجا به قزوين آمد ، ازين آمد و شد فايدهاى نديد . عازم گيلان گرديد ، بر گيلان تسلط يافت . امير كونه خان افشار كه از جانب سپهدار قاجار حاكم و مستحفظ بود فرارا به سوى مازندران شتافت . خان بلند اقتدار از آمل به تسخير گيلان و تدمير آزاد خان ايلغار نمود . غفلتا به گيلان رسيد ، سنگر و محكمه لشكر افغان را متصرف گرديد . آزاد خان پريشان با ناله و افغان آنچه مايملك داشت بر جا گذاشت و طريق قزوين برداشت . خان ذى شان بلا توقف عازم تسخير آذربايجان گشت . قلعهء ارومى را كه مأمن آزاد خان و ساير خوانين افغان و مستحفظش يوسف خان نام بود محاصره فرمود .
آزاد خان به امداد آمد ، خان و الا نژاد در شش فرسنگى ارومى استقبالش كرد ، شكستن داد اموال و اثقالش گرفت منهزما به سمت اكراد يزيدى و بلباسش فرستاد .
خوانين آذربايجان به حضورش سعادتاندوز و به خدمتش رايگان آمدند . يوسف خان
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 5
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
ص٥