اقدام نشد . چون ايام عاشورا رسيد ، لشكر دشمن شكر به مراسم تعزيهدارى و سوكوارى مشغول گرديدند .
در شب سيم محرم افاغنه به جانب مارپيچ سنگر ابو الفتح خان به مبارزت جسارت ورزيدند ، مقهورا به شهر مراجعت كردند . روز پنجم ، يكنفر از افاغنهء شهرى فرارا خود را به سنگر قاسم خان سرتيپ رسانيد ، آن روز را در اردو توقف نمود . چون شب در رسيد ، چند قبضه تفنگ دزديده عازم مراجعت به شهر گرديد ، بدست قراولان لشكر ظفر توأمان گرفتار آمد . على الصباح حسب الامر حسام السلطنه به سياست رسيد .
هم در اين ايام به سبب خمپارهاى كه در خارج دروازهء قندهار در زمين تعبيه شده بود و بجانب شهر سر دادند ، چهل نفر از اهالى شهر به هلاكت رسيد افاغنه چون پاى بخت را سخت سست ، و اسباب ذلّت را مهيا و درست ديدند ، سرتيپ عيسى خان لاعلاج آخوندزاده ، محمد اسلم خان را به اردوى گردون شكوه فرستاده مستدعى ملاقات يكنفر از سركردگان گرديد . حسب الاستدعاى مشار اليه حسين خان يوزباشى ، شب هشتم محرم به اتفاق آخوندزاده محمد اسلم خان به شهر درآمد . عيسى خان را ملاقات كرد ، ولى فايدهاى بر اين آمدوشد مترتب و ناشى نگشت . چهاردهم شهر مزبور عيسى خان به قصد استمداد از امير دوستمحمد خان قاصدى بجانب قندهار فرستاد . در حوالى اردو گرفتار غازيان شير شكار گرديد . حسب الامر اميرزاده مؤيد مقطوع الاذن واليد آمد .
روز بيست و يكم محرم سردار احمد خان در كمال اطمينان از لاش و جوين به اردوى ظفر نشان رسيد . آقا خان ميرپنجه نيز از اسفرار مراجعت نمود . هر روزه محاربه و مبارزت در ميان مىآمد ، از طرفين مقتول و مجروح مىگرديد . چندانكه اكثرى از لشكريان افاغنه در محاربات عرضهء تيغ فنا ، و باقيماندگان از عدم آذوقه گرفتار رنج و عنا شدند .
سرتيپ عيسى خان ، مير عبد العظيم برادر حاجى ابو الخير را كه از سادات عالى درجات هرات بود ، خدمت حسام السلطنه فرستاده بتوسط و شفاعت مشار اليه مستدعى ملاقات اسماعيل بيگ كه از محارم سامخان ايلخانى بود به جهت بناى كار هرات گرديد .
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 188
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
ص١٨٨