اسفرار با افاغنهء آنجائى محاربه نموده منهزم گرديدند ، كلانتر مأسور گرديد .
در ثانى اهالى اسفرار را از اين كار انكارى پيدا شده ، يار محمد خان داماد سرتيپ عيسى خان را كه حاكم بود اسير ، و كلانتر را بر خود امير نمودند ؛ يار محمد خان را مغلولا خدمت حسام السلطنه فرستادند . از جانب مشهد مقدس ميرزا محمد قوام الدوله و عبد العلى خان سرتيپ توپخانه با چهار عراده توپ و افواج قزوين وارد خدمت حسام - السلطنه گرديدند . محمد صديق خان پسر ظهير الدوله از جانب حسام السلطنه به حكومت اوبه شتافت . لشكر نصرت اثر متوالى از دار الخلافه وارد هرات گرديد .
امر محاصره و محصورين به سختى كشيد . سرتيپ عيسى خان طالب ملاقات قوام - الدوله آمد . روز سيزدهم ذيقعده در خارج شهر همديگر را ملاقات نمودند ، فايده نبخشيد .
آقا خان مير پنجه حسب الامر به اسفرار رفت ، از نوكر آذربايجانى در قلعهء اسفرار ساخلو برقرار نمود . شب هفدهم ذيقعده جمعى از اهالى شهر به سنگر عبد العلى خان سرتيپ تاختند ، ولى كارى نساخته ، خائب و خاسر مراجعت كردند . دويست نفر از تراكمهء سرخسى كه در هرات بودند به جانب سرخس فرار نمودند .
قنبر عليخان كه به سفارت قندهار مأمور بود درين هنگام از دار الخلافه وارد هرات گرديد . آدمى از امير دوستمحمد خان كه نامهاى با سيصد دانه سنگ تفنگ [ چخماخ ] به سرتيپ عيسى خان مىبرد بدست آمد . چون مردم « اوبه » از حكومت محمد صديق خان متشكى آمدند ، حكومت اوبه به عبد الباقى خان پسر شمس الدين خان مفوض گرديد . محمد ابراهيم خان قاجار به حكومت كرخ مأمور گشت . از طرف هرات اللّه قليخان جمشيدى و وليمحمد خان و حاجى ابو الحسن و محمد حسينخان بردرانى با دويست نفرى سواره شبهنگام از هرات بعزم قندهار و كابل برآمدند . با قراولان لشكر جلادت شعار دچار گرديدند . جمعى از ايشان مقتول و مأسور گرديد . اللّه قليخان و محمد حسينخان به قندهار شدند . وليمحمد خان و حاجى ابو الحسن بعد از دو روز شرفاندوز خدمت حسام السلطنه گرديده ، مورد تفقد و التفات گرديدند .
مردم شهر را به جهت عدم آذوقه و عسرت كمال پريشانى و زحمت حاصل گشت .
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 183
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
ص١٨٣