بلند اقتدار به لقب عين الملكى و به كمر مرصّع مفتخر و سرافراز گرديد . و همچنين در اين سال اسد اللّه خان امير آخور به لقب معتمد الملكى سرافراز و به حكومت همدان قرين اعزاز گرديد ، و جهانسوز خان خلف سليمان خان ، خان خانان به منصب اميرآخورى رسيد . هم در اين سال اميرزاده فيروز ميرزا نصرت الدوله را از فارس ، كارگزاران دولت قوىبنيان به دار الخلافهء تهران احضار فرموده ، پس از ورود و انقصاء ايامى معدود به حكومت آذربايجان منصوب گشت .
ميرزا صادق مستوفى كه صدر اعظم را برادرزادهء اكفى و اليق از اكثر خانواده بود ، ملقب به قايممقام شد و به وزارت آذربايجان مأمور آمد ، امير و وزير ، حاكم و پيشكار بجانب تبريز رهسپار گرديدند .
پس از ورود نصرت الدوله به قاعدهء معهود و عادت محمود كه فطرى طبعش بود ، انصافش تعدى و اجحاف را دور ساخت . معدلتش غايت سعى و جهد مبذول داشته به تمشيت ملك پرداخت .
قايممقام نيز در ترفيه حال علما و فضلا سعى و اهتمام بظهور رسانيد و بر بسط بساط معدلت و ظهور كفايت از خود به تقصيرى راضى نگشت ، و چون در اين سال فيما بين دولت عثمانى و روسيه نقارى حاصل گرديد ، و منجر به مقاتلت و كارزار گشت ؛ دولتين فخيمتين فرانسه و انگليس ، چون دولت روس را در اين باب متعدى و زيادهطلب مىدانستند از راه مهر و حفادت ، از در مناصحت درآمده به مصلحت و مسالمت سخن راندند ، نكولاى پاوليچ ايمپراطور روسيه سخنان ناصحان خيرانديش را اصغا نفرمود ، آنان نيز به اعانت دولت عثمانى لشكر آراستند و روى به مملكت روسيه نهادند ؛ لهذا ثغور آذربايجان كه اتصال به اراضى روم و روس دارد ، خالى از فتورى نبود . طريقهء حزم مقتضى آمد كه دولت عليهء ايران به حفظ و حراست حدود و ثغور خود پردازد ، على هذا حسب الفرمان شهريار تاجدار عزيز خان سردار كل عساكر ظفر شعار با لشكرى آراسته هفدهم شهر به سفر آذربايجان رخ نهاد . چندى در خوى اقامت ورزيد ، و زمانى متوقف تبريز بود .
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 127
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
ص١٢٧