يوم هفدهم ذيقعده بارگاه فلك مساس شاهنشاه ايران همدوش خيمهء زنگارگون آسمان ، در خارج دار الخلافهء طهران گرديد . صدر اعظم و جمعى از شاهزادگان و امير زادگان افخم و سران سپاه و اعاظم درگاه ملتزم ركاب نصرت انتساب آمدند . چون قزوين و زنجان مضرب خيام ظفرنشان گرديد ، از خسرو خان و امير اصلان خان حكمرانان آنجا لوازم چاكرى و جاننثارى بظهور رسيد . روز چهارم ذيحجه چمن سلطانيه از نزول موكب نصرت شمول رشك گلزار ارم گرديد . عيسى خان والى از گيلان و حمزه ميرزاى حشمة الدوله و ميرزا فضل اللّه وزير نظام و ميرزا محمد قوام الدوله از آذربايجان شرفاندوز حضور مبارك شدند . طامسن صاحب شارژدافر « 1 » دولت انگريز كه از دار الخلافه بعزيمت ملازمت ركاب مسافرت نموده بود ، نيز وارد گرديد . ايام توقف اكثر اوقات بعرض لشكر نصرتاثر و ملاحظهء مشق و تعليم افواج و توپاندازى توپچيان و بعضى از ايام به تفرّج لالهزار و زمانى به صيدافكنى و شكار :
بيت
گهى آهو رمانيدند از كوه * گهى از دل رهانيدند اندوه
جهان بيغم نباشد گاه و بيگاه * در آن كشور نبود اندوه يك ماه
اوقات فرخنده ساعات ملتزمين ركاب به اينگونه امورات مصروف مىگشت . در اين وقت مرض و با در اردوى همايون شايع گشت ، بعضى از معارف چون عباسقلى خان كرد جهان بيگ لو ميرپنجه و ميرزا ابراهيم خان دريا بيگى بحر خزر به اين مرض در گذشته ، ايام عاشورا و زمان مصيبت خامس آل عبا نيز قريب بود ؛ لهذا الويهء فلكفرسا عازم دار الخلافه گشته ، چون ماهيچهء رايات نصرت آيات از ارض قزوين طلوع نموده ، حشمت الدوله را به مراجعت آذربايجان مرخص فرمود . حاجى ميرزا محمد خان نايب وزارت دول خارجه به دبير مهام خارجه ملقب و در خدمت حشمة الدوله مأمور توقف تبريز گرديد . موكب و الا ، شب بيست و هفتم ذيحجه وارد دار الخلافه گشت .
از مشاهير متوفيات اين سال آقا سيد محمد خمسهاى كه سيدى جليل و فاضلى نبيل
هامش
( 1 ) شارژدافر : كاردار