جوانى . . . اشتغال را بر متابعت آباء و اجداد كه شيوهء عاملى و مباشرى و امور ديوانى بود اشتغال داد . . . چون آثار شيخوخت پديدار . . گرديد به خاطر فاتر گذرانيد كه به قدر امكان ورقى چند به صداقت و حقيقت نگاشته كه اين بنده را يادگارى ، و آيندگان را اطلاعى و استحضارى حاصل باشد . علاوه بر مقصود و منظور حسب الامر مطاع پادشاه زمان مأمور گرديد ، وقايع بيست ساله دولت روزافزونش را به رشتهء تحرير كشيد و به حقائق الاخبار ناصرى موسوم گردانيد . و همچنين مختصرى در حالات حضرت سيد الشهدا عليه السلام از زمان ولادت الى مراجعت اهل بيت رسالت به مدينهء طيبه بر حسب خواهش ميرزا ابو الحسن خان مشير الملك وزير مملكت فارس تأليف و به حقايق المصيبة موسوم نمود . ديگر رسالهء بسيار مختصرى در حالات مملكت فارس مسمى به آثار جعفرى گردانيد ، حال كه سال يكهزار و دويست و - نود و شش هجرى و عمر به هفتاد و يك سال رسيده است بر حسب خواهش احبا و مخاديم و به ؟ ؟ ؟ « النفس ما لم تشغلها شغلتك » رسالهء مسمى به آثار جعفرى كه سابقا در در نهايت اختصار بود ، مجدد مفصلا نگاشت و به نزهة الاخبار كه با سال تأليف مطابقه دارد موسوم گردانيد . چون منظور است كه به حضور مبارك شاهنشاهزادهء اعظم يمين - الدوله ظل السلطان دام شوكته اهدا دارد به عبارت « ظل السلطان مسعود باد » ( 1298 ) كه مطابق با تاريخ سال تأليف است مزينش گردانيد . »
اين كتاب در دو مجلد است . جلد اول تاريخ فارس است و جلد دوم كه نامش را آيينهء مظفرى گذاشته ذكر ممالك ربع مسكون از قرار تحقيق مهندسين فرنگستان است .
مؤلف درين كتاب ابتدا اجمالى در وضع بلوكات و تقسيمات جغرافيائى فارس و سپس حوادث و وقايع مربوط به آن ولايت را به ترتيب سنوات و رويداد ذكر مىكند و اخبار ايام سلطنت ناصر الدين شاه را به تفصيل بيشتر با معرفى حكام و ولات بيان مىدارد و سپس به شرح احوال وزراء عظام و علماء اعلام و مشايخ كرام و شعراى عالى مقام فارس مىپردازد ، و ترتيبش بر اختصار تمام است مگر در مورد افرادى چون
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 14
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
صمقدمه ١٤