بانى شده بود كوره جحيم را عوض يافت . مرده و شركايش گرفتار بشر كه صد نوع بلا ، و بورطات تعاقب ، مبتلا گشته ؛ ندامتكش « هذا جزاء من اتخذ الغراب دليلا » گرديدند .
اميرزاده نصرت الدوله پس از ورود به شيراز ميرزا ابو القاسم تفرشى كه از همراهانش بود پيشكار و كارگزار خويشتن نمود . چون چندى برآمد و بصيرتى حاصل كرد مضمون « صاحب البيت أدرى بما فيه » را كار بست ميرزا ابو الحسن خان مشير الملك خلف ميرزا محمد على مشير الملك سابق كه مدتى در فارس پيشكار و اين شغل را لايق و سزاوار بود ، به روى كار آورد و به اندك مدت اساس بأس و هيبت ممهد و مبانى نظم و انصاف مشيّد گردانيد . در تدارك و تلافى خلل و فتورى كه در امور حادث شده بود غايت سعى و جهد مبذول نمود فارسى تازه شد و رونقى بىاندازه گرفت . شيخ نصر خان بوشهرى را به شيراز احضار نمود به سبب جسارت عصيان سابق عزلش فرمود و بدار الخلافهاش فرستاد . حكومت بندر بوشهر و مضافات به ضميمهء لقب دريا بيكىگرى به ميرزا حسنعلى خان ولد حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك شيرازى مفوض فرمود . مشار اليه عازم بوشهر شد . شيخ حسينخان عم و نايب الحكومهء شيخ نصر خان سر به عصيان برآورد ، به قلعهدارى پرداخت ميرزا حسنعلى خان در خارج بوشهر رحل اقامت انداخته اميرزاده نصرت الدوله را از ماجرى كما جرى اطلاع داد . اميرزاده فيروز ميرزا ، مصطفى خان با افواج بحر مواج قراگوزلو را با دو عراده توپ مأمور به بندر بوشهر فرمود . سرتيپ چون بوشهر را فرضهء سواحل و محل نزول قوافل داخله و خارجه ديد به محاربه و مجادله اقدام نورزيد . از در ملايمت و ملاطفت درآمد ، به مصالحت و مسالمت سخن راند ، شيخ حسينخان را به اين طريق اميدوار نمود كه دست از محارست بوشهر باز دارد و به جزيرهء خارك شتابد . چون اين نوع اطاعت از وى به ظهور رسد سرتيپ در حضرت نصرت الدوله شفاعت كند و حكومت بوشهر به شيخ حسينخان واگذار شود . مشار اليه به اين اميد اهل و عيال خود را برداشته روانهء خارك گرديد . بوشهر به تصرف درآمده ميرزا حسنعلى خان دريا بيگى مشغول به اخذ باج و خراج گرديد . سرتيپ به شيراز معاودت نمود منصب مير پنجگى و نشان و حمايل يافت .
تاريخ قاجار ( حقايق الاخبار ناصرى ) ( فارسى ) — صفحة 87
مساهمون: محمد جعفر خور موجى
ص٨٧