تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 63

مساهمون:

ص٦٣
و جوايز و صدقات باشد . ولى تو در خانه‌ات همواره بسته ، و مجلست خالى ، و نيكىات يأس‌آور و احسانت نوميدكننده ، و خدمتگزارت بىادب ، و حاجبت پرخاشجو و دربانت ترشرو و سكه‌ات در عيوق [ 1 ] ، و دفترت پر از حبس فلان شخص ، و برانداختن بنيان فلان كس ، و تبعيد فلان آدم است . تو را به خدا سوگند جز اين چيزى دارى ؟ اگر نه اين بود كه من در خانه‌ات پا نهاده به طعامت لب زده‌ام اين نامه را نشر مىكردم ليكن حق تو را در آنچه گفتم رعايت مىكنم ، چندانكه جز خدا و تو كسى بر آن آگاه نخواهد شد . و به خدا سوگند ياد مىكنم كه نسخه‌اى از آن نزد من وجود ندارد و آفريده‌اى جز من آن را نديده ، و بر آن آگاه نيست ، تو نيز چون اين نسخه را ديدى نابود كن و از ميان ببر و السلام على من اتبع الهدى .

پاداش نيكى و بدى

پادشاه راست كه نيكى را به نيكى ، و بدى را به بدى پاداش دهد تا رعيتش پيوسته به نيكى وى اميدوار ، و از سطوتش بيمناك باشد . و در اين باره نابغه به نعمان بن منذر چه نيكو گفته است :
و من اطاعك فانفعه بطاعته * كما اطاعك و ادلله على الرشد و من عصاك فعاقبه معاقبة * تنهى الظلوم و الا تقعد على ضمد
« هر كس بندگى تو را بجا آورد وى را بدان سبب سودمند باش ، و او را به رستگارى راهنمايى كن . و هر كس عصيان تو را ورزيد به سزايش برسان سزايى كه ستمكار را از ستم باز دارد ، و ستم را ناديده مگير . » ايرانيان گفته‌اند : تباهى مملكت ، و جرأت يافتن رعيت ، و ويرانى بلاد نتيجهء از ميان بردن وعد و وعيد است ، و پادشاه را شايسته نيست كه افتخارش به زر
هامش
[ ( 1 - ) ] عيوق : ستاره‌اى است خرد و روشن و سرخ رنگ به طرف راست كهكشان كه پيرو ثريا باشد . منتهى الارب .