تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 405

مساهمون:

ص٤٠٥
يافت تا آنكه سپاهيان مغول به سوى قلعه‌هاى ايشان رهسپار شدند ، و آنان را تار و مار كردند . مستظهر در سال پانصد و دوازده درگذشت .

شرح چگونگى وزارت در زمان مستظهر باللّه :

در زمان مستظهر باللّه وزارت ابّهت زياد نداشت . از جملهء وزيران او : زعيم الرؤسا ابو القاسم علىّ بن فخر الدّوله بن جهير بود . دوران وزارت زعيم الرؤسا چندان طول نكشيد ، و هم روشى كه قابل ذكر باشد نداشت . زعيم الرؤسا پس از مدتى اندك از وزارت عزل شد و بازداشت گرديد .

وزارت ابو المعالى هبة اللّه بن محمّد بن مطلب :

ابو المعالى يكى از مردان كارگزار و با كفايت دولت عبّاسى بود . مستظهر پس از زعيم الرؤسا وى را به وزارت برگزيد : ابو المعالى پيش از وزارت عهده‌دار ديوان زمام [ 1 ] بود . يكى از نزديكان ابو المعالى نقل كرده گويد : پيش از وزارت ابو المعالى در آن هنگام كه وى صاحب ديوان بود روزى بر او وارد شدم ديدم بسيار پريشان خاطر و انديشناك است . چون سبب پريشانيش را پرسيدم گفت : من سال گذشته كوشش خود را در آبادى بلاد و بالا بردن مقدار درآمد و ميزان حاصل به مستظهر باللّه گزارش دادم و به دو گفتم : امسال دوازده هزار كرّ غلّه درآمد داشته‌ايم ، و طبعا در سال آينده بيست هزار كرّ خواهيم داشت . مستظهر نيز در پاسخ سپاسگزارى نموده مرا تمجيد كرد ، و با فرستادن قدرى از جامه‌هاى خود براى من مرا افتخار داد . من نيز شادمان شده گفتم : اين نتيجهء كوشش من است ، و سپس همّت خويش را در راه
هامش
[ ( 1 - ) ] ديوان زمام : عبارت از ديوانى بود كه امور مالى و دارايى كشور و يا ناحيه‌اى در آن رسيدگى ميشد . آدام ممتز : الحضارة الاسلاميه . ج 1 ص 98 .