شوكتى عظيم يافت ، سپس به سرزمين قيروان [ 1 ] رفته شهرى در آنجا بنا كرد ، و آن را مهديّه نام نهاد ، و همان جا اقامت گزيد ، و بلاد مغرب و افريقا و همهء آن نواحى را تصرّف كرد ، سپس اسكندريّه را مالك شد ، و خراج آنجا و قسمتى از صعيد را دريافت كرد . آنگاه در سال سيصد و بيست و دو درگذشت .
پس از مهدى خلفاى فاطمى يكى پس از ديگرى خلافت را به عهده گرفتند آنكه نوبت به عاضد ، ابو محمّد عبد اللّه بن امير يوسف بن الحافظ لدين اللّه آخرين خليفهء ايشان رسيد .
شرح پايان خلافت فاطميين :
در سال پانصد و پنجاه و پنج با عاضد در حالى كه كودكى بيش نبود بيعت شد ، ازينرو وزرا و امرا به ادارهء دولت وى پرداختند .
چون وضع دولت به سبب كمى سنّ خليفه رو به اضطراب و پريشانى رفته وزرا و امرا بناى اختلاف نهاده بودند ، اسد الدّين شيركوه عموى صلاح الدّين يوسف بن ايّوب به مصر روى آورد . در اين سفر صلاح الدّين از روى كراهت با عموى خود اسد الدّين شيركوه به مصر رفت ، ولى عمر اسد الدّين شيركوه چندان دوام نيافت و زندگى را بدرود گفت ، و صلاح الدّين بر مملكت مصر مستولى شد .
آنگاه عاضد در سال پانصد و شصت و چهار صلاح الدّين را به وزارت خويش برگزيد ، و خلعتهاى وزارت را به دو ارزانى داشت .
از آن پس صلاح الدّين بر دولت تسلّط يافت ، و به هر يك از خويشان خود كه نزدش آمده بودند اقطاعاتى با ارزش بخشيد ، و دست اطرافيان عاضد را كوتاه كرد ، و خود شخصا حكومت را در دست گرفت . پس از چندى عاضد بيمار شد ، و بيماريش رو به فزونى نهاد ، و در سال پانصد و شصت و هفت درگذشت . در اين
هامش
[ ( 1 - ) ] قيروان : يكى از بزرگترين شهرهاى افريقاست كه در صدر اسلام بنا نهاده شده است . ياقوت : معجم البلدان .