تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 334

مساهمون:

ص٣٣٤
بود . نيز در دوران وى فتنه‌هاى زياد روى داد ، و دولتش پيوسته در اضطراب بود . مستعين هيچگونه خصالى پسنديده نداشت ، جز آنكه مردى كريم و بخشنده بود . وى در سال دويست و پنجاه و دو خلع شد و سپس به قتل رسيد .

شرح حال وزرا در زمان مستعين :

چون مستعين به خلافت رسيد احمد بن خصيب را دو ماه همچنان در وزارت خود برقرار ساخت ، سپس ابو صالح عبد اللّه بن محمّد بن يزداد را به وزارت برگزيد .

وزارت ابو صالح :

ابو صالح داراى فضل و ادب بود ، و توقعيات و پاسخ‌هايش از بهترين توقيعات و پاسخ‌ها به شمار مىآمد . از جملهء توقيعات او كه براى شخصى نوشته اين است : « ليس عليك بأس ، ما لم يكن منك بأس ، يعنى « تا از تو بدى نرسد گزندى به تو نمىرسد » . گويند چون ابو صالح عهده‌دار وزارت مستعين شد اموال را ضبط كرد ، و امراى دولت را در تنگنا قرار داد ، لذا كار وى بر ايشان گران آمد و او را به قتل تهديد كردند ، ابو صالح نيز گريخت و اوضاع درهم شد ، و مستعين گاه محمّد بن فضل جرجراى و گاه شجاع بن قاسم را به نويسندگى خود مىگماشت ، ولى به هيچيك از ايشان عنوان وزارت نمىداد . دوران مذكور كه همواره توأم با فتنه و جنگ و اختلاف بسيار بود طولى نكشيد ، و روزگار مستعين و وزرايش به پايان رسيد . سپس ابو عبد اللّه محمّد بن متوكّل ، معتزّ باللّه به خلافت رسيد .

خلافت معتز باللّه

در سال دويست و پنجاه و دو پس از خلع مستعين با معتزّ باللّه به خلافت بيعت شد . معتزّ باللّه زيباروى و داراى جمال بود ، و خرد و دانش و رأيى پسنديده داشت