مذكور آمده با وى بيعت كردند و گروهى زياد از مردم گرد او جمع شدند ، امير كوفه نيز با سپاهيان خود حركت كرده با ايشان به جنگ پرداخت ، و هر دو گروه مدتى پافشارى كردند تا آخر الامر مردم كوفه براى خود و عبد اللّه از امير كوفه امان خواستند تا به هر يك از بلاد كه بخواهند رهسپار شوند ، چون امير كوفه و سپاهيانش از جنگ خسته شده بودند ايشان را امان داد ، عبد اللّه نيز به مداين روى آورده از دجله عبور كرد و بر حُلوان [ 1 ] و نزديكىهاى آن چيره شد ، سپس به بلاد عجم رهسپار شده به جبال و همدان و اصفهان و رى دست يافت .
آنگاه گروهى از بنى هاشم به دو پيوستند و عبد اللّه مدتى چند بدين منوال گذراند . چون در اين وقت ابو مسلم خراسانى شوكت يافته نيرومند شده بود به سوى عبد اللّه مذكور شتافت و او را به قتل رسانيد ، سپس دولت بنى عباس را آشكار كرد و از آن به بعد دولت مزبور به ظهور پيوست و دعوت آن شهرت يافت .
سخن در پيرامون انتقال فرمانروايى از بنى اميّه به بنى عباس : قبل از ورود در اين مطلب ناچار از مقدمهاى هستيم كه ضمن آن ابتداى كار ابو مسلم خراسانى را بيان كنيم ، زيرا ابو مسلم صاحب دعوت و قهرمان آن دولت بود ، و به دست او پيروزى نصيب عباسيان گشت .
ابو مسلم خراسانى
شرح آغاز كار ابو مسلم و نسب وى : در نسب ابو مسلم اختلاف بسيار است ، ولى گفتگوى زياد دربارهء آن سودى ندارد . بعضى گفتهاند ابو مسلم آزاد و از فرزندان بزرگمهر بود . در اصفهان تولد يافت و در كوفه نشو و نما كرد ، آنگاه به ابراهيم امام ابن محمّد بن على بن عبد اللّه بن عباس پيوست ، و اسم خود را تغيير داد ، و به ابو مسلم مكنّى شد ، سپس ابراهيم امام وى را تعليم داده تربيت كرد تا بدان
هامش
[ ( 1 - ) ] حلوان : واقع در آخرين حدود ارض سواد ( عراق ) از طرف بلاد جبل ( غربى ايران ) است . ياقوت ، معجم البلدان .