خونخواهى شيعه
شرح چگونگى قيام شيعه به منظور خونخواهى حسين ( ع ) به نحو اختصار :
چون پس از كشته شدن حسين ( ع ) فتنه آرام گرفت و يزيد بن معاويه به هلاكت رسيد ، گروهى از مردم كوفه گرد هم آمده از خوددارى خويش از يارى حسين ( ع ) ، و جنگيدن با او ، و كمك نمودن به قاتلين وى پس از آنكه خود نامه نوشته حسين ( ع ) را به سوى خويش فرا خوانده به دو وعدهء يارى داده بودند اظهار پشيمانى نمودند ، و از عمل خود توبه كردند ، ازينرو توّابين ناميده شدند ، سپس مردم كوفه هم سوگند شدند كه جان و مال خويش را در راه خونخواهى حسين ( ع ) و جنگ با قاتلين وى بذل كنند ، و با انتخاب مردى از اهل بيت پيغمبر ( ص ) حق را در مقرّش جايگزين سازند .
سپس شخصى را از ميان خود به نام سليمان بن صرد به عنوان امارت برگزيدند .
وى نيز با شيعيان ساير شهرها مكاتبه كرد و ايشان را بدين امر فرا خواند ، مردم نيز موافقت و شتاب خود را در اين باره اعلام كردند . در اين روزها مختار بن ابى عبيد ثقفى كه مردى شريف و كريم و بلند همت بود ظهور و قيام كرد ، و مردم را به سوى محمد بن على بن ابى طالب معروف به ابن حنفيّه ( رض ) فرا خواند .
در حقيقت اين ايام روزگار فتنه به شمار مىآمد ، زيرا كه مروان در شام و مصر خليفه بود ، و مردم آنجا با وى بيعت كرده بر كرسى فرمانروايى قرار گرفت .
و عبد اللّه بن زبير در حجاز و بصره خليفه بود و مردم آنجا با او بيعت كردند ، و عبد اللّه لشكر و سلاح فراهم آورد . و مختار بن ابى عبيد نيز در كوفه مستقر شده مردم كوفه و سپاه و سلاح آن با وى همراهى كردند ، مختار نيز امير كوفه را از آنجا بيرون كرده خود به امارت نشست ، و همواره مردم را به سوى محمد بن حنفيّه دعوت مىنمود . رفته رفته شوكت مختار زياد شد ، آنگاه به قاتلين حسين تاخته ، گردن