ولى آنچه را عمر پيشبينى كرده بود واقع نشد ، بلكه پس از درگذشت وى با عثمان بيعت به عمل آمد ، و كار به جايى كشيد كه همه مىدانند .
قتل عثمان
سبب كشته شدن عثمان اين بود كه گروهى از مسلمانان وى را به علت اعراض و روگردانى از روش ابو بكر و عمر در كم خرجى و احتراز از اموال مسلمانان مورد بازخواست قرار دادند ، چرا كه عثمان مقدارى هنگفت از اموال مسلمين را در ميان خويشاوندان خود تقسيم كرد ، و زندگى اهل و عيال خود را وسعت داد . مثلا : از جمله كارهاى وى اين بود كه به عبد اللّه بن خالد بن اسيد [ 1 ] پنجاه هزار درهم ، و به مروان بن حكم پانزده هزار درهم عطا كرد ، در صورتى كه مسلمانان به چنين زيادهروى و بذل و بخششى آشنا نبودند ، و هنوز خوددارى ابو بكر و عمر را به ياد داشتند .
بدين سبب از روش عثمان رنجيده وى را ملامت كردند ، و با او به گفتگو پرداختند ، عثمان نيز بدين بهانه توسل جست كه ابو بكر و عمر از حق خود چشم پوشيدند ، و خود و خانوادهء خويش را به خاطر خوشنودى خدا از هر لذتى بازداشتند ، ليكن من داراى زن و فرزندم ، ازينرو دست گشوده با مقدارى از اين اموال زندگى خود و خانوادهام را وسعت دادهام ، با اين وصف اگر از اين كار ناراضى هستيد من از شما پيروى مىكنم ، مردم گفتند : آيا تو خوب كارى كردهاى و راه انصاف را پيمودهاى كه پنجاه هزار درهم به عبد اللّه بن خالد ، و پانزده هزار درهم به مروان بن حكم بخشيدهاى ؟ عثمان گفت من اين مال را از ايشان پس مىگيرم ، و سپس آن را پس گرفت . بدين نحو هر گاه مردم عثمان را به سبب كارهايى كه از وى سر مىزد ، و مروان بن حكم همواره او را بدان
هامش
[ ( 1 - ) ] عبد اللّه بن خالد بن اسيد بن ابى العيص بن اميه : از بنى اميه و خويشان عثمان بود .
ابن ابى الحديد گويد عثمان چهارصد هزار درهم به دو بخشيد ، و همو گويد كه عثمان فدك را تيول مروان بن حكم اموى كرد و صد هزار درهم به دو بخشيد . شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ص 67 .