تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 112

مساهمون:

ص١١٢
آگاه بود آن را ديده به هزار درهم خريدارى كرد . پس از چندى بدوى به قيمت واقعى آن پى برد و دوستانش نيز او را ملامت كرده گفتند : چرا قيمت آن را بيش از هزار درهم نگفتى ؟ بدوى گفت : اگر مىدانستم عددى بالاتر از هزار هست از وى مطالبه مىكردم . ديگر آنكه يكى از ايشان طلاى سرخ را در دست گرفته فرياد مىزد : كيست كه طلا بگيرد و نقره به من بدهد ، و گمان مىكرد نقره بهتر از طلاست .

عاقبت كار يزدگرد

پس از آن يزدگرد به خراسان گريخت ، و كار وى همچنان رو به ضعف مىنهاد تا آنكه در سال سى و يك هجرى در خراسان كشته شد . يزدگرد آخرين پادشاه از كسرايان ايران بود . همچنين در دولت چارگانهء مذكور براى اولين بار ديوان و دفتر ترتيب يافت و سهم و عطا براى مسلمانان قرار داده شد ، و پيش از آن اعراب به ديوان و دفتر آگاهى نداشتند .

ترتيب ديوان و دفتر

شرح چگونگى ترتيب ديوان و دفتر : سپاهيان اسلام را خود مسلمانان تشكيل مىدادند ، و جنگيدن ايشان نيز براى دين بود نه دنيا ، و در ميان آنها كسانى بودند كه پيوسته قسمت مهمى از اموال خويش را در راه خدا و نيكى و احسان بخشش مىكردند ، و در مقابل اسلام خود و يارى پيغمبرشان هيچگونه پاداشى جز از ناحيهء خداوند متعال نمىخواستند . ازينرو پيغمبر ( ص ) و ابو بكر سهم و عطايى براى آنها مقرر نمىداشتند ، بلكه هر گاه به جنگى مىرفتند و غنيمتى به چنگ مىآوردند همان بهره‌اى را كه شرع اسلام برايشان مقرر كرده بود مىگرفتند ، و هر گاه مالى از ناحيه‌اى به مدينه مىرسيد آن را به مسجد پيغمبر ( ص ) مىآوردند ، و با