آن شده بود عزل كرد ، و ابو عبيدهء جرّاح [ 1 ] را بر لشكر اسلام گماشت . فرستادهء عمر كه حامل نامهء وى براى ابو عبيده مبنى بر عزل خالد و نصب او بود به شام رسيد ، و ورود فرستادهء عمر به شام در وقتى بود كه سپاهيان اسلام مشغول جنگ بودند ، ازينرو مردم از فرستادهء عمر پيوسته راجع به مأموريتش پرسش مىكردند ، وى نيز آنان را به سلامت و به اين كه قشونى جهت كمك ايشان در پى او روان است بشارت مىداد ، ولى درگذشت ابو بكر را از آنها پوشيده مىداشت ، تا آنكه خود را به ابو عبيدة بن جرّاح رسانيد ، و پنهانى وى را از وفات ابو بكر آگاه نمود ، و نامهء عمر را كه حاكى از عزل خالد و نصب وى بود تسليم او كرد . ابو عبيده از خالد شرم مىنمود و دوست نمىداشت وى را از عزلش با خبر سازد ، زيرا خالد كوشش صميمانهاى در جنگ به كار مىبرد ، ازينرو ابو عبيده اين خبر را از خالد پنهان نمود ، و صبر كرد تا پيروزى حاصل و فتح نامه به نام خالد نوشته شد ، آنگاه خالد را به وفات ابو بكر و عزل وى از فرماندهى سپاه آگاه ساخت ، خالد نيز لشكر را تسليم او كرد .
فتح دمشق در سال چهارده هجرى در ايام خلافت عمر بن خطّاب بود ، نيز در همين دولت بود كه سرزمين عراق فتح شد ، و فرمانروايى ملوك كسرى به پايان رسيد .
انتقال فرمانروايى از ايرانيان به اعراب
شرح آغاز چگونگى انتقال فرمانروايى از پادشاهان ايران به عرب :
بايد دانست كه هر گاه خداوند تعالى با علم پيشين و حكمت بالغه و نيروى كاملهء خود چيزى را بخواهد وسيلهء آن را نيز فراهم مىكند ، چنان كه خويشتن را با گفتار خود وصف نموده است :
هامش
[ ( 1 - ) ] ابو عبيده عامر بن عبد اللّه بن جراح : از بزرگان و مشاهير صحابه و متوفى در سال هجدهم هجرى است . استيعاب ، ابن عبد البر .