هندوستان داشت ، چنان كه گفتهاند : ع ، اين جمله توان كرد سخن در عمرت . در شهور سنه « 1 » سبع و ثلاثين و تسعمايه 775 چند مرض مزمن بر مزاج شريف مستولى شد . اطبا چندانكه سعى نمودند مفيد نيفتاد .
نظم :
چون قضا از جيشگه رويى نمود * روغن بادام خشكى مىفزود
و از طبيب و طب نيايد يك شفا * علت و صحت همى دان از خدا « 2 »
چون مشرف به موت شد ، همايون ميرزا كه از بدخشان طلبيده برده بود طلب داشت ، و تمام امرا و خلق جهان را به وى سپرد و جان را به جهان آفرين - انار اللّه برهانه و نوّر مضجعه - . « 3 » چون همايون پادشاه به جاى پدر بر تخت نشست ، هرجا و هر طرف مثل محمد زمان ميرزا ابن بديع الزمان ميرزا ابن ميرزا سلطان حسين كه در ملازمت بابر پادشاه ، و داماد او بود و غيره ، دمامه 776 خلاف و طبل در غلاف مىزدند ، همايون پادشاه همه را با لطف تدبير فرو نشاند و آنچه از فتح پدر در هند چيزى باقى مانده بود ، همه را فتح كرد . به گجرات رفت و گجرات را گرفت و از جهت مخالفت و عدم موافقت اخوان و امرا ، گجرات را گذاشته برگشت . باقى احوال بعد از اين گفته خواهد شد . « 4 »
در ذكر توجه خان به تبت
چون حضرت مخدومى نورا به هندوستان رفتند و بنده از آقسو آمدم و رشيد سلطان نيز آمد كه احوال مشروح شده است . همان زمستان رشيد سلطان به خانه كوچ به آقسو رفت . در بهار آن سال ، خان را داعيه غزات تبت شد . قبل از اين به كرات امرا رفته فتوح و غنيمت مىآوردند اما اسلام ( 290 ر ) در تبت از جهت بىوقوفى آن امرا تمشيت نمىپذيرفت و كفره تبت به غير آنكه امرا ضبط نمودند بسيار است . 777
و خان را كه دايم داعيه غزات فى سبيل اللّه در دل متمكن مىبود ، على الخصوص اين وقت كه قبول طريقه عليه خواجگان - قدّس اللّه ارواحهم - « 5 » كرده و هميشه همت
هامش
( 1 ) . نگ : چتور رفت آنجا بر كفره به طور قاطع پيروز شد و پس از مراجعت دواعى ضبط هندوستان داشت در شهور سنه .
( 2 ) . نگ : - نظم چون . . . از خدا .
( 3 ) . نگ : - انار . . . مضجحه .
( 4 ) . نگ : + فصل هشتاد و هشتم .
( 5 ) . نگ : - قدّس اللّه ارواحهم .